Tagarchief: voorgerecht

Roemeense recepten      Gerechten uit de keuken van Roemenië

 

Borș moldovenesc
Moldavische zure soep

Borș is een ingrediënt uit de Roemeense en Moldavische keuken waarmee de traditionele zure soep wordt gemaakt, die -evenals het ingrediënt- borș heet. De soep wordt ook wel ciorbă genoemd. Borș wordt gemaakt van zemelen van graan die in water worden gefermenteerd, waarbij een geelachtige zure vloeistof ontstaat die niet alleen wordt gebruikt voor de soep, maar ook zo wordt gedronken. Het woord is van Russische oorsprong, borscht, en staat daar voor de welbekende soep van rode bieten. In Roemenië wordt het echter gebruikt voor iedere soort zure soep waarbij het zuurmakertje (gewoonlijk) de borș is.
Ook dit recept voor Moldavische borș heeft niets te maken met rode bieten. Het is een soep van varkensvlees en groenten, afgemaakt met een paar lepels borș voor het fijne zuurtje. Als je in onze contreien borș wil kopen zul je het met een lampje moeten gaan zoeken zonder enige garantie op succes. Zelf maken kan, maar het is een klusje waar je geduld voor moet hebben. Ter vervanging zou ik gewoon een paar lepels citroensap of wijnazijn gebruiken. Dat is niet helemaal hetzelfde, maar geeft beslist ook een smakelijk resultaat.

400 gr. varkenspoot
2 uien
2 – 3 laurierbladeren
zout en zwarte peper
1 prei
2 paprika’s
3 forse aardappelen
2 wortels
100 gr. gerookt spek
500 gr. rijpe tomaten (als de tomaten niet echt rijp zijn neem je beter tomaten uit blik)
2 – 3 el. borș (zie hierboven)
2 dl. zure room
1 bosje dille

Spoel de varkenspoot goed schoon en zet hem in een grote pan met ruim (2 – 3 l.) water op het vuur. Als het kookt doe je er een theelepel zout bij. Schep het schuim er af met de schuimspaan. Snij de uien in ringen en doe ze, samen met de laurierbladeren, in de pan. Kruid het met wat peper en laat de poot zachtjes sudderen tot hij gaar is en het vlees gemakkelijk van het bot loslaat. In de tussentijd maak je de groenten schoon en snij je ze allemaal in schijfjes, blokjes of reepjes. De tomaten ontvel je (inkruisen en even onderdompelen in kokend water, dan laten de velletjes gemakkelijk los) en snij je in stukken.

Haal de gare varkenspoot uit het water, haal het vlees van het bot en snij het in stukjes. Dat mag terug in de bouillon, samen met de groenten, de stukken tomaat en het in blokjes of reepjes gesneden spek. Breng het opnieuw aan de kook en laat het zachtjes sudderen tot de groenten gaar zijn.

Als de groenten gaar zijn gaat de borș bij de soep. Laat het nog vijf minuutjes koken en proef de soep af op peper en zout.

Schep de soep in kommen, lepel er een royale klodder zure room op en bestrooi het met verse dille.

 

Moldavische borș
download dit recept

Bulgaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Пълнени гъби с кашкавал – Pŭlneni gŭbi s kashkaval
Gevulde champignons

Deze met kaas gevulde champignons kunnen dienen als voorgerecht, als onderdeel van een “meze”, of als bijgerecht bij een stuk vlees. Het is een uiterst simpel recept. De meest traditionele vulling is die met kashkaval, waarmee gewone “gele” kaas bedoeld word, dus zeg maar jonge Goudse of zoiets. De kaas kun je eventueel kruiden met wat tijm of munt.

Gevulde champignons

Dit is geen recept om hoeveelheden aan te geven. Neem een paar champignons per persoon, afhankelijk van de grootte; de hoeveelheid boter en kaas hangt daar natuurlijk van af.

grote champignons
boter
geraspte kaas
zwarte peper
evt. tijm of munt

Verwarm de oven voor op 200ºC.

Maak de champignons schoon en breek de steeltjes eruit. Bestrijk de binnenkant van de champignons goed met de boter, kruid ze met wat vers gemalen peper. Als je tijm of munt wil gebruiken meng je dat -naar msaak- door de geraspte kaas. Leg de champignons naast elkaar op een bakblik en vul ze met de kaas. Als je een scheut water in het blik giet, dan zullen de champignons wat minder verschrompelen in de oven.

Zet de champignons in de voorverwarmde oven en bak ze in ongeveer 20 minuten tot de kaas goudbruin gesmolten is.

 

Gevulde champignons
download dit recept

Slowaakse recepten      Gerechten uit de keuken van Slowakije

 

Bryndzová nátierka
Spread van schapenkaas

Deze spread wordt gemaakt van bryndza, een Slowaakse schapenkaas met een scherpe, uitgesproken smaak. Het wordt gebruikt als smeerseltje op een stuk brood, voor bij de borrel of ter ondersteuning van het bierdrinken wat later op de avond. Je treft het ook steevast aan als onderdeel van een syrová doštička, een kaasplankje, wat eveneens wordt gegeten als borrel- of voorgerecht. Een simpel recept met de smaak van ver weg.

Spread van schapenkaas

We hebben nodig:
200 gr. bryndza of een andere scherp smakende schapenkaas
1 ui
50 gr. boter
zoet paprikapoeder
zout
evt. 1 rode puntpaprika of 1 kleine rode ui

Snipper de ui in flinterdunne snippertjes. Meng het met de schapenkaas en breng het op smaak met paprikapoeder en zout.

Snij de puntpaprika of de rode ui in flinterdunne ringetjes en leg die op de nátierka.

Serveer deze bryndzová nátierka met vers knapperig (stok)brood, of als onderdeel van een kaasplankje.

 

Spread van schapenkaas
download dit recept

Oostenrijkse recepten       Gerechten uit de keuken van Oostenrijk

 

Fischbeuschelsuppe
Weense karpersoep

De karper, het “varken van het water”, is een vette, smakelijke vis met stevig vlees en een aardse smaak. De vis is in heel Centraal- en Oost-Europa een populaire gast op tafel, en wordt op grote schaal gekweekt in meren en vijvers. Zeker in de van oudsher Katholieke streken zoals Beieren, Bohemen, Polen en Oostenrijk mag de karper op kerstavond absoluut niet ontbreken. In de Orthodoxe landen zoals Bulgarije verschijnt de vis traditiegetrouw op St.Nicolaas, 6 december, op tafel, in een sausje van walnoten, tomaten en champignons. Andere veel voorkomende bereidingen voor karper zijn gefrituurd of gebakken in de oven. Fameus is de halászle, de Hongaarse vissersoep, die ook in de buurlanden populair is.
In Oostenrijk, en dan vooral in Wenen, hebben ze al eeuwenlang een heel andere, al even bijzondere vissoep: de “Karpfenpeuschelsuppe”, tegenwoordig beter bekend als “Fischbeuschelsuppe”. Het woordje “beuschel” betekent ingewanden, en dat is wat er vroeger in de soep ging: longen, lever, milt en hart. Tegenwoordig blijft het gewoonlijk beperkt tot de “Rogen”; de rijpe eitjes die nog in de eierstokken van de vis zitten oftewel de “kaviaar”, om een iets smakelijker klinkend woord te gebruiken. Ook de kop en het karkas van de vis worden niet weggegooid: daarvan trekken we een court-bouillon die als basis dient voor deze traditionele vissoep. In iedere Gasthof die zichzelf Weens durft te noemen een vast item op de menukaart:

FISCHBEUSCHELSUPPE

voor deze karpersoep hebben we nodig:
kop en karkas van een karper
de kuit van de karper
8 peperkorrels
1 laurierblad
1 ui
zout
paprikapoeder
1 scheut rode wijnazijn
2 el. botervet
wortelgroenten: 1 wortel, 1 peterseliewortel, ¼ selderijknol
1 grote tomaat
1 el. bloem
1 dl. rode wijn
tijm
peper

en voor het opdienen:
croûtons
peterselie

Eerst maken we een visbouillon. Hak de kop van de karper in grote stukken en doe ze in een pan met koud water, samen met het karkas, de peperkorrels, het laurierblad en de doormidden gesneden ui. Giet er een scheut azijn bij en kruid het met een snuf zout. Breng het aan de kook en laat het een half uurtje heel rustig koken. Giet de bouillon door een zeef. Haal het vlees van de kop van de karper en hou ook dat apart. De rest kan weg.

Ontvel de tomaat (inkruisen en onderdompelen in kokend water) en hak hem in stukjes. Hak ook de wortelgroenten klein. Verhit het botervet in een pan en bak de wortelgroenten daarin op hoog vuur kort aan. Roer er de bloem en het paprikapoeder door en doe er dan de gehakte tomaat bij. Giet er nu de hete visbouillon bij, scheutje voor scheutje, plus de rode wijn. Laat de soep een kwartiertje doorkoken. Roer er nu de viskuit door, laat het nog eens opkoken en doe er dan het klein gesneden vlees van de kop bij.

Kruid de soep met tijm en peterselie en eventueel nog met wat zout en peper. Doe de soep in voorverwarmde borden en garneer ze met croûtons van witbrood en gehakte peterselie.

 

Weense karpersoep
download dit recept

Roemeense recepten      Gerechten uit de keuken van Roemenië

 

Supa de cirese
Kersensoep

Als voorgerecht of als nagerecht; koud of warm: fruitsoepjes zijn heerlijk in de zomer, als het zonnetje schijnt, de vogeltjes fluiten en de bijtjes zachtjes zoemend van bloem tot bloem gaan.
Van alle fruitsoepjes is kersensoep misschien wel een van de lekkerste. Het grote nadeel van kersen is natuurlijk dat ze maar een paar weken per jaar te krijgen zijn. Deze uiterst eenvoudige, maar zeer smakelijke Roemeense kersensoep maak je met kersen uit een pot. Dan kun je het hele jaar door net doen alsof het zomer is.

Kersensoep

1 pond kersen, ontpit, uit een pot
2 el. honing
2 dl. room
2 el. bloem
1 el. citroensap
zout
1 – 2 tl. fijngehakte rozemarijn

Breng de kersen samen met hun sap en de honing aan de kook. Meng het citroensap met de bloem, de room en een snuf zout. Doe daar 1 – 2 lepels van de hete siroop door. Doe het mengsel nu bij de kersen, roer het goed om en breng het opnieuw aan de kook. Kruid de soep met de rozemarijn, zet het vuur uit en serveer ze warm of koud.

 

Kersensoep
download dit recept

Macedonische recepten      Gerechten uit de keuken van Macedonië

 

Манастирско сирење – Manastirsko sirene
Kloosterkaas

Wat dit mengsel van jonge kaas, boter, melk en een onzalige hoeveelheid knoflook te maken heeft met het klooster is niet helemaal duidelijk. Misschien is het omdat het een vegetarisch gerechtje is, en dus een voedzaam alternatief voor de vele vastendagen waarop de monniken zich zonder biefstukje of gehaktballetje moeten behelpen. Voedzaam, dat is het zeker, en met al die knoflook moet het haast ook wel gezond zijn.
Dit verrassend smakelijke (voor)gerechtje eet je op een zonovergoten zomerse dag, samen met familie en vrienden, als smeerseltje op een stukje knapperig brood, ter begeleiding van een glaasje naar keuze.

600 gr. sirene (“feta” van koemelk)
100 gr. gesmolten boter
2 el. bukovec
½ dl. volle melk
1 bol knoflook

Rasp de kaas op een fijne rasp en meng het met de melk, de gesmolten boter en de bukovec. Maak de tenen knoflook los van de bol en pel ze. Rasp ze op een fijne rasp boven het kaasmengsel en meng het goed tot een gladde massa. Zet het een uurtje in de koelkast zodat het goed koud is.

Dien de kloosterkaas op op een bedje van groene sla en garneer het met tomaatjes en schijfjes komkommer.

 

Kloosterkaas
download dit recept

Bosnische recepten       Gerechten uit de keuken van Bosnië en Herzegovina

 

Begova čorba
Kippensoep met okra

“Begova čorba” betekent letterlijk: “soep van de Bei”. Bosnië maakte van de 15de tot eind 19de eeuw namelijk deel uit van het Ottomaanse Rijk en “bei” was de titel van militaire of civiele bestuurders van een regio van dat rijk. Het waren weliswaar wat mindere goden, lager in rang dan pasha’s of provinciale gouverneurs, maar altijd nog figuren waar je maar beter rekening mee kon houden. In ieder geval hoog genoeg om deze voortreffelijke soep naar te vernoemen.
Kippensoep is op zich al een akelig gezonde soep en -zo wil het hardnekkige volksgeloof- een probaat middel tegen griep en verkoudheid, maar deze soep beschikt daarenboven over een geheim wapen, nl. okra. Okra is een bron van vitamine A, B complex, C en E, ijzer, kalk, en vezels. Het is caloriearm en vetvrij, en bovendien zou het -zo is de overtuiging van velen- een krachtig afrodisiacum zijn. Ik zou zeggen: proberen kan geen kwaad. De soep is in ieder geval om je vingers bij op te eten.

Kippensoep met okra

Voor onze kippensoep met okra hebben we nodig:
1 kleine kip (of 750 gr. bouten en/of vleugels)
2 wortelen
1 peterseliewortel
½ knolselder
1 laurierblad
zout en peper
150 gr. okra
1 kopje rijst
2 dl. zure room
2 eierdooiers
het sap van een halve citroen

Maak de wortelgroenten schoon en snij ze in grote stukken. Ondertussen breng je een grote pan water aan de kook. Zodra dat kookt gaan de groenten er in, samen met de kip, het laurierblad. Kruid het met zout en peper en laat het zachtjes koken tot de kip zo gaar is dat ze van het bot loslaat.

Ondertussen kook je in een ander pannetje de rijst samen met de okra’s. Op een kopje rijst neem je twee koppen water. Die breng je aan de kook. Doe de rijst in de pan en wacht even tot het opnieuw kookt. Dan doe je er de okra’s en een snuf zout bij. Leg het deksel op de pan, zet het op het allerkleinste pitje met het vuur op de allerlaagste stand en laat het 20 minuten staan. Niet aankomen, niet in roeren, niet in klungelen. Na 20 minuten zijn de rijst en de okra’s goed. Laat het heel even uitdampen en roer er dan het citroensap door.

Ondertussen zal de kip onderhand wel gaar zijn. Zeef de soep, snij de groenten klein en haal het kippenvlees van de botten. Dat gaat terug in de soep, samen met de rijst en de okra’s.

Meng de room met de eierdooiers. Giet er een paar lepels van de hete soep bij en roer het goed. Met dat mengsel bind je de soep. Roer het goed door en serveer de soep met wat brood.

 

Kippensoep met okra
download dit recept

Bosnische recepten      Gerechten uit de keuken van Bosnië en Herzegovina

 

Čorba od kelja
Soep van groene kool

Een uiterst simpel soepje van groene kool waar niemand over hoeft te mopperen, want lekker, gezond, goedkoop, voedzaam, makkelijk te maken en uiterst diervriendelijk.
Iedereen gelukkig.

soep van groene kool

Voor deze vegetarische koolsoep hebben we nodig:
1 groene kool
2 el. boter
2 el. bloem
vegeta of groentebouillon
peper
1 eierdooier
1 dl. zure room

Eerst maak je de groene kool schoon. Haal de buitenste vieze bladeren eraf, snij het ding in repen en was ze in koud water. Doe de kool in een pan met wat water en breng het aan de kook. Laat koken tot de kool zacht is. Maak er met je staafmixer een puree van.

In een pan laat je de boter smelten. Daar doe je de bloem bij. Roer het goed om zodat het vet alle bloem opneemt. Nu gaat er scheutje voor scheutje heet water bij tot je een dikke saus hebt. Die gaat bij de hete koolpuree. Breng het weer aan de kook en doe er dan zoveel water bij tot je voldoende soep hebt voor iedereen. Bouillon of vegeta gaan er naar smaak bij, plus wat vers gemalen peper.

Meng de eierdooier met de room. Zet het vuur uit en roer het mengsel door de soep. Klaar alweer. Stuk brood erbij en niemand hoeft met honger naar bed.

 


download dit recept

Kroatische recepten       Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Gusta juha od ječma i graha
Dikke soep van gerst en bonen

Gerst is een graansoort die oorspronkelijk van ver weg komt, ze denken uit de hooglanden van Ethiopië of uit Zuid-Oost Azië, of misschien wel allebei. Wie zal het zeggen? In ieder geval zouden ze het gewas al zo’n slordige 10.000 jaar geleden zijn begonnen met cultiveren. Een verdraaid lange reis was het in ieder geval, en die reis eindigt nu in onze bonenpot.

300 gr. gerst
300 gr. witte bonen (uit een blikje)
1 ui
2 tenen knoflook
100 gr, wortelen
100 gr. knolselder
1 prei
120 gr. gerookt spek (bacon)
3 blaadjes (verse)salie
zout
olijfolie

Zet de gerst in een pannetje onder koud water en laat het een nacht weken.

Snij de knolselder en de wortelen in blokjes, de prei in ringen en hak de ui aan stukken. Verhit wat olie in een pan en doe het daar allemaal in. Laat het al roerend even goed heet worden. Dan gaat de gehakte knoflook erbij, samen met wat zout. Roer het nog maar eens goed door en laat het op een matig vuur 3-4 minuten bakken. Giet er dan een liter heet water bij, breng het aan de kook en laat het 10 minuten koken.

Pureer je soep met de staafmixer. Snij nu de spek in reepjes en doe dat bij de soep, samen met de (uitgelekte) gerst en de salieblaadjes. Breng het opnieuw aan de kook en laat het 20 minuten rustig koken.

Laat de bonen uitlekken en doe ze erbij. Kook het nog een knappe vijf minuten. Klaar. Aan tafel.

 


download dit recept

Kroatische recepten      Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Artičoke s graškom
Artisjokken met erwtjes

De artisjok is een mediterrane plant die al in de antieke wereld grote faam genoot. Niet alleen om zijn culinaire, maar ook om zijn heilzame kwaliteiten. Zo zouden ze helpen bij problemen met de gal en de spijsvertering, en een gunstig effect hebben op de bloedbaan. Of het allemaal waar is weet ik niet, maar de plant is in ieder geval wel erg lekker.

De grootste producent van artisjokken is tegenwoordig Italië. In Kroatië zelf wordt de plant niet geteeld, behalve door particulieren in achtertuintjes. Vreemd, want het klimaat en de grond is er uitstekend geschikt voor. Ik heb gehoord van een teler in Zadar die het probeerde, maar bijna op de fles ging omdat niemand zijn artisjokken wilde kopen. Ook hier geldt blijkbaar het aloude adagium dat wat van ver komt, lekkerder is…

8 artisjokken
500 gr. erwten
4 el. paneermeel
½ dl. olie
2 sjalotjes
2 teentjes knoflook
peper en zout
100 gr. parmezaanse kaas
1 dl. olijfolie
1 el. vegeta

Breek de stengel af van de artisjokken af. Niet snijden: als je de stengel breekt kun je eventuele vezels, als die in de onderkant zitten, meetrekken. Het laatste stukje van de stengels aan de onderkant snijden we af met een mes, recht, zodat de artisjokken straks rechtop op de bodem van de pan kunnen blijven staan. Snij vervolgens een topje van de bloembollen af, zodat het binnenste zichtbaar wordt. Verwijder zoveel mogelijk het “hooi”. Snij of breek nu de onderste, harde, bladeren aan de buitenkant af. Knip met een schaar nog eventjes de uiterste, harde puntjes van de andere blaadjes af. Leg ze dan in water met azijn of citroensap om te voorkomen dat ze verkleuren.

Draag handschoenen als je artisjokken schoonmaakt. Ze geven een kleurstof af die je heel moeilijk weer van je handen krijgt!

Fruit de gesnipperde sjalotten in wat olie. Doe daar de gehakte knoflook, peterselie en het paneermeel door. Laat een minuutje meegaan. Haal het dan van het vuur af en roer er de peper, de vegeta en de kaas doorheen.

Vul de artisjokken met het mengsel. Zet ze naast elkaar in een pan met dikke bodem. Strooi er de erwten tussen en omheen, kruid het met wat zout. Giet er dan de olie bij en vul het met water aan tot het vocht net onder de toppen van de artisjokken staat.

Breng het aan de kook en laat het heel zachtjes op een laag vuur gaar pruttelen. Dat duurt ongeveer 45 minuten, of iets langer, tot de bladeren van de artisjokken iets uit elkaar gaan staan.

Ook lekker: de helft van de erwten vervangen door 250 gr. tuinbonen. Dan heb je “Artičoke s graškom i bobom”.

 


download dit recept