Tagarchief: aardappelen

Hongaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Hongarije

 

Tócsni
Aardappelpannenkoekjes

Deze pannenkoekjes van geraspte aardappel zijn razend populair in heel Centraal-Europa. In Tsjechië kennen we ze als bramboráky, in Slowakije als zemiakové placky, in Oostenrijk als Erdäpfelkrapferl, in Duitsland als Kartoffelpuffer en ga zo maar door. In Hongarije heten ze dus tócsni, maar tal van andere namen worden in verschillende regio’s gebruikt, zoals toksa in Noord-Hongarije; macok in het Mátra-gebergte; cicege of tócsi in de streek rond Veszprém; lapcsánka in het oostelijke Nyírség; gánica in het westelijke Őrség; in de regio rond Boedapest, de Közép-Magyarország, heet het matutka; in het comitaat (provincie) Szabolcs-Szatmár-Bereg is het dan weer görhöny, in de Zala gaat het aardappelpannenkoekje door het leven als krumpliprósza en in de Vas houden ze het op lapotyka , en zo kunnen we nog wel even doorgaan. Wat maar ten overvloede laat zien hoe populair deze aardappelpannenkoekjes zijn, terwijl het toch eigenlijk van oorsprong armeluis-eten was. Een fraai voorbeeld van de vindingrijkheid van mensen die niets hebben er toch wat van proberen te maken. In dit geval wonderwel geslaagd. Aardappelpannenkoekjes.

Tócsni

basisrecept:
1 kg. aardappelen
2 eieren
zout en peper
2-3 el. bloem
olie voor het bakken

tócsni
Schil de aardappelen en rasp ze. Laat ze in een vergiet een tijdje uitlekken. Druk er met je handen nog wat vocht uit en meng ze met de losgeklopte eieren, zout en peper en de bloem, van dat laatste zoveel tot je een samenhangend beslag hebt, wat min of meer -maar niet al te fanatiek- aan je lepel blijft hangen.


Verhit een koekenpan, giet er een dun laagje olie in. Als de olie heet is leg je met een lepel een bergje van het aardappelbeslag in de pan en vorm je er snel een platte koek van, zo groot als een theeschoteltje. Groter mag, kleiner is ook goed. Maak er zoveel als er ruim in de pan passen en bak ze aan beide kanten mooi goudbruin.


Laat ze even uitlekken op keukenpapier en serveer ze met wat geperste knoflook, een lepel zure room en wat tafelzuur.

tócsni

Met deze aardappelpannenkoekjes kan eindeloos worden gevarieerd. Een kleine greep uit de recepten die de ronde doen:

tócsni Gombás tócsnipaddenstoelen tócsni: 300 gr. champignons, 500 gr. aardappelen, 50 gr. bloem, 1 ei, 2 tenen knoflook, peterselie, zout en peper. Champignons hakken en bakken tot ze hun vocht verloren hebben. De aardappels raspen en laten uitlekken en de knoflook raspen. Alles mengen tot een beslag en kruiden met zout en peper.
Een aardige variatie hierop is om een pakje instant-paddenstoelensoep te gebruiken. Neem daarvoor de eieren en de aardappelen uit het basisrecept plus een zakje champignon- (of andere paddenstoelen)soep. De bloem, het zout en de peper kunnen achterwege blijven.
Édes burgonya tócsnizoete aardappel tócsni: 500 gr. zoete aardappelen, geschild en geraspt, 70 gr. maïsmeel, 2 lente-uitjes (of 1 kleine prei) in flinterdunne plakjes en 1 ei. Alles mengen, bakken en opdienen met een kwak zure room met daarop geraspte kaas.
Húsos tócsnivlees tócsni: 500 gr. gehakt, 500 gr. aardappelen, 1 ei, ½ tl. scherp paprikapoeder, zout, ½ tl. gemalen karwijzaad, 1 tl. gedroogde majoraan.
tócsni Sokfűszeres tócsnikruiden tócsni: het basisrecept, met daarbij allerlei kruiden naar smaak: tijm, dragon, peterselie, knoflook, uien, chilipoeder, karwij….
Pörköltes tócsnipörkölt tócsni: een grote, maar dunne aardappelpannenkoek, precies zoals de slowaakse pochúťka, dichtgeslagen en gevuld met een paar lepels pörkölt.
tócsni Sajtos tócsnikaas tócsni: het basisrecept plus geraspte knoflook. De geraspte kaas kan door het beslag gemengd worden, maar vaker wordt de kaas over de gebakken, hete tocsni gestrooid.
Spenótos tócsnispinazie tócsni: voeg aan het basisrecept 150 gr. spinazie (geslonken/diepvries en uitgelekt) toe, wat nootmuskaat en (evt.) wat geraspte knoflook. Bestrooi het voor het serveren met geraspte feta.

en dan nemen we als toetje nog een zoete:
tócsni Almás tócsniappel tócsni: Geen aardappelen deze keer, maar: 600 gr. geraspte appel, 1 ei, 100 gr. bloem (of meer), 2 el. suiker. Alles mengen. Voor het serveren bestrooien met kaneelsuiker.

 

tócsni
download dit recept

Roemeense recepten      Gerechten uit de keuken van Roemenië

 

Crochete de cartofi cu brânză
Aardappelkroketjes met kaas

Deze Roemeense aardappelkroketjes worden gemaakt van een deeg van aardappelen, ei en kaas en gekruid met het in Roemenië zo populaire dille. Ze worden niet gepaneerd met paneermeel en ei, maar worden in een jasje van maismeel goudbruin gebakken in de olie. Lekker voor bij de borrel, maar ook als lunch met een kleine salade niet te versmaden.

aardappelkroketjes met kaas

Voor deze lekkere aardappelkroketjes met kaas moeten we hebben:
3 grote bloemige aardappelen
100 gr. brânză de vaci (“feta” van koemelk)
gedroogde dille
1 ei
(evt.) bloem
3 el. grof maïsmeel
zout en peper
olie om te frituren

Aardappelkroketjes met kaas
Kook de aardappelen in de schil gaar. Laat ze afkoelen en pel ze. Maak ze samen met de kaas fijn met een vork en meng er het ei door. Kruid het met fijngehakte dille, zout en peper. Laat het opstijven in de koelkast. Is het spul toch te nat en te plakkerig om er balletjes van te draaien, meng er dan 1 – 2 el. bloem door.

Aardappelkroketjes met kaas
Vorm balletjes ter grootte van bitterballen van het aardappeldeeg. Rol ze door het maïsmeel en bak ze in gloeiend hete olie goudbruin. Laat ze even uitlekken op keukenpapier en serveer ze meteen, als borrelhapje, eventueel bestrooid met nog wat kaas, of als lunch- of voorgerechtje met een kleine eenvoudige salade.

 

Aardappelkroketjes met kaas
download dit recept

Kroatische recepten      Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Iglun s patatima
Zwaardvis met aardappelen

Deze zwaardvis wordt gebakken in de oven, samen met aardappelen, uien en een scheut witte wijn. De bereidingswijze lijkt een klein beetje op het traditionele koken “onder de klok“, waarbij allerlei ingrediënten onder een grote metalen deksel in de hete as worden gebakken. De zwaardvis in dit recept kan eventueel vervangen worden door tonijn.

zwaardvis met aardappelen

Voor onze zwaardvis met aardappelen hebben we nodig:
1 pond zwaardvis
150 gr. ui
250 gr. aardappelen
2 dl. olijfolie
1 bosje peterselie
5 laurierbladeren
1 glas witte wijn
zout

zwaardvis met aardappelen
Pel de uien en snij ze in ringen. Die bak je in de olie tot ze glazig zijn. Ondertussen snij je de zwaardvis in plakken van een vinger dik. Schil de aardappelen en snij ze in stukken van dezelfde dikte.


Verwarm de oven voor op 180ºC.

zwaardvis met aardappelen
Vet een ovenschaal in met wat olie. Daarin leg je de uien en de stukken vis. Bedek het allemaal met de aardappelen. Kruid het goed met zout, bestrooi het met peterselie, leg er de laurierblaadjes tussen en giet er de wijn bij. Zet het in de voorverwarmde oven. Laat het bakken tot de aardappelen zacht zijn, dat zal misschien zo’n drie kwartier gaan duren.


In plaats van witte wijn kun je dit recept ook heel goed met rode wijn maken. De zwaardvis kan eventueel vervangen worden door tonijn.

 


download dit recept

Bosnische recepten      Gerechten uit de keuken van Bosnië en Herzegovina

 

Krompiruša
Aardappeltaart

Een Bosnisch succesnummer is het, deze krompiruša of hartige aardappeltaart. Een deeg van bloem en water wordt heel dun uitgerold en gevuld met geraspte aardappelen. Het is heel eenvoudig te maken, aan ingrediënten kost het je drie keer niks en het is nog lekker ook. Wat wil een mens nog meer?

Aardappeltaart - krompiruša

Voor deze hartige aardappeltaart – krompiruša hebben we niet veel nodig:
400 gr. aardappelen
700 gr. bloem
4 – 4½ dl water
olie
zout en peper

Aardappeltaart - krompiruša
Verwarm je oven voor op 200ºC.


Voor het deeg meng je de bloem met een klein beetje olie, een flinke snuf zout en het warme water, zoveel als nodig is om een soepel deeg te krijgen. Verdeel het in 4 stukken en rol er ballen van. Wrijf ze in met olie en laat ze zo eventjes rusten.

Aardappeltaart - krompiruša
Ondertussen maken we al net zo eenvoudig de vulling: schil de aardappelen en rasp ze op een heel fijne rasp. Meng ze met peper en zout.


Bestuif een werkblad met een beetje bloem. Rol er de deegballen op uit tot langwerpige, zo dun mogelijke lappen. Het geeft niet als er hier en daar een gaatje in scheurt: daar merk je straks niets meer van. Leg op een van de lange zijden ¼ van de geraspte aardappels. Rol het op tot een langwerpige rol. Doe zo ook met de andere drie ballen. Vet een bakblik in met olie. Leg de rollen deeg er opgerold in (net als een verse worst of een dropveter) hetzij als één hele grote, hetzij als vier kleinere, wat misschien wel zo praktisch is. Bestrijk ze ruimhartig met olie.

Aardappeltaart - krompiruša
Bak de aardappeltaart in de voorverwarmde oven tot ze goudbruin zijn. Dat zal een klein kwartiertje gaan duren.


Serveer de krompiruša met een flinke kwak zure room.

Wat er niet wordt opgegeten bewaar je in plasticfolie in de vriezer. Als je de krompiruša weer nodig hebt laat je hem ontdooien en zet je hem in een koude oven. Draai de oven op 200ºC. en wacht tot hij heet is. Deze aardappeltaart kun je ook heel goed in de magnetron ontdooien en/of opwarmen.

 

Krompiruša
download dit recept

Bosnische recepten       Gerechten uit de keuken van Bosnië en Herzegovina

 

Kljukuša
Aardappelkoek

Een onweerstaanbaar en uiterst simpel gerecht. Zo zien we het graag, vooral als het ook nog eens spotgoedkoop is. En dat is het, deze Bosnische kljukuša of aardappelkoek. het recept gaat zo: geraspte aardappelen worden gemengd met wat kruiden, bloem en een scheut olie. Dat wordt op een bakplaat uitgespreid en in de oven gebakken. De kljukuša wordt opgediend met een ferme kwak zure room of met kaas. Allebei mag ook natuurlijk; daar gaan we niet flauw over doen.

Kljukuša - aardappelkoek

Voor deze Bosnische kljukuša – aardappelkoek – hebben we nodig:
2 kg. aardappelen
150 gr. bloem
1½ dl. olie
1 flinke el. vegeta, of anders gewoon zout
evt. wat peper
een beetje olie om het bakblik in te vetten
een beetje boter

Kljukuša - aardappelkoek
Verwarm de oven voor op 250ºC.


Vet een groot bakblik of bakplaat in met wat olie. Neem een grote, want de laag aardappelen mag niet te dik zijn (Als je een klein oventje hebt neem je van alles gewoon de helft). Verwarm bakblik/plaat mee in de oven. Op die manier zal de bodem van de aardappelkoek straks knapperig zijn en niet aan het blik blijven kleven.

Kljukuša - aardappelkoek
Schil de aardappelen en rasp ze op een grove rasp boven een vergiet. Spoel ze goed af met water en laat ze goed uitlekken. Doe de geraspte aardappelen in een grote kom en meng ze met de vegeta, evt. wat peper, de olie en de bloem. Verdeel het aardappelmengsel gelijkmatig over de hete bakplaat. Pas op voor je handjes. Schuif het in de oven en bak het in een half uur goudbruin.


Na het halve uur smeer je de bovenkant van de aardappelkoek in met een klont boter. Zet de kljukuša nog heel even terug in de oven.


Serveer de kljukuša -aardappelkoek met zure room, (feta)kaas of romige yoghurt.

Wat ook erg lekker is, is om de aardappelkoek na het bakken te bestrijken met zure room of te bestrooien met feta, en hem dan nog even terug in de oven te zetten.

 

Kljukuša - Aardappelkoek
download dit recept

Kroatische recepten       Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Mornarski složenac
Ovenschotel van de zeeman

Wat deze ovenschotel van gehaktballen en aardappelen te maken heeft met zeelui? Misschien heet het zo omdat de ballen lijken te drijven op een zee van bier en aardappelen, wie zal het zeggen? Het is in ieder geval een wijdverbreid gerechtje in Kroatië, en zeer geschikt voor als je gasten hebt. Het grote voordeel van dit recept is namelijk dat je het helemaal van tevoren kunt maken. Het recept lijkt een klein beetje op een ander pannetje van gehaktballen uit de oven, đulbastije. Het gaat zo: je mengt het gehakt met wat kruiden, maakt er afgeplatte ballen van en bakt ze snel rondom bruin in wat olie. In het achtergebleven vet bak je dan wat uienringen glazig. Die gaan om en om met rauwe plakjes aardappel in de ovenschaal. Daarop komen de gehaktballen en wat kruiden, en dat wordt allemaal gesubmergeerd in een plas bier. Dat gaat de oven in, en die doet de rest.

Ovenschotel zeeman

Voor onze ovenschotel van de zeeman hebben we nodig:
500 gr. (runder)gehakt
1 kleine ui
2 teentjes knoflook
½ tl. heet paprikapoeder
1 snuf oregano
1 snuf peterselie
1 ei
2 el. paneermeel
zout en peper

en verder nog:
1½ kg. aardappelen
2 grote uien
2 dl. pils
zout en peper
3 – 4 takjes rozemarijn
3 – 4 laurierbladeren
een paar el. geraspte kaas

Ovenschotel zeeman
Hak de kleine ui en de teentjes knoflook zo fijn mogelijk. Meng ze samen met de andere ingrediënten voor de gehaktballen (alles t/m het paneermeel) in een kom. Kruid het met peper en zout en kneed het een paar minuten goed door. Laat het minstens een half uur rusten in de koelkast. Dan draai je er 8 afgeplatte ballen van. Verhit wat olie in een pan en bak ze in het hete vet in een paar minuten rondom goudbruin. Haal ze uit de pan en leg ze apart.


Verwarm de oven voor op 200ºC.

Ovenschotel zeeman
Snij de 2 uien in grote ringen. Die bak je in het achtergebleven vet heel zachtjes tot ze glazig zijn. Ondertussen schil je de aardappelen en snij je ze in dunne plakken. Vet een grote ovenschaal in. Daarin leg je de helft van de gebakken uienringen. Kruid ze met wat peper en zout. Leg daarop de helft van de plakjes aardappel. Kruid ook die met peper en zout. Daarop weer uien, en ten slotte de rest van de aardappelen. Kruid het weer met peper en zout en leg daar de gehaktballen op met daartussen de takjes rozemarijn en de laurierblaadjes. Giet er het bier bij. Dat kan wat meer of wat minder dan 2 dl. zijn, afhankelijk van de vorm en de grootte van de ovenschaal. In ieder geval niet te veel: een bodempje is genoeg. Dek de schaal af met aluminiumfolie, schuif hem in de voorverwarmde oven en bak het drie kwartier, of tot de aardappelen zacht zijn.


Haal het folie van de schaal. Bestrooi het met geraspte kaas en zet het even terug in de oven, tot de kaas is gesmolten. Dien de ovenschotel van de zeeman op met een frisse salade.

 


download dit recept

Bulgaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Пирян с картофи – Pirjan s kartofi
Pirjan met aardappelen

Pirjan s kartofi, dat betekent zoveel als “gebakken met aardappelen”. Een pirjan is een ovenschotel van groente, in dit geval dus aardappelen*, rijst en tomaten, gekruid met knoflook en azijn. Iedere soort groente komt eigenlijk in aanmerking. Vooral aubergines en courgettes zijn populair, maar deze pirjan met aardappelen is wel de meest klassieke. Een niet alledaagse combinatie misschien, maar de smaak zal je niet teleurstellen. Deze pirjan kan dienen als hoofd- of als bijgerecht, en het is helemaal veganistisch, dus iedereen mag vandaag aanschuiven.

*Ja, ja, we weten het: in Nederland worden aardappelen niet beschouwd als groente, maar we zijn nu heel even in Bulgarije.

Pirjan met aardappelen

Voor deze pirjan met aardappelen hebben we nodig:
1 kg. aardappelen
50 gr. rijst
3 tomaten
½ bosje peterselie
6 tenen knoflook
1 el. witte wijnazijn
zout en peper
½ dl. olie
2 dl. water

Pirjan met aardappelen
Verwarm de oven voor op 180ºC.


Schil de aardappelen, snij ze in flinterdunne plakjes en schik ze in een met wat olie ingevette ovenschaal. Daaroverheen verdeel je de rijst. Bestrooi het met de gehakte peterselie en kruid het met peper en zout. Snij de tomaten in plakken en leg die er bovenop. Giet daar de olie en twee deciliter water bij. Het vocht moet de groenten net bedekken. Als het niet genoeg is mag er nog wat water bij.

Pirjan met aardappelen
Zet het in de voorverwarmde oven en bak het in 45 minuten gaar.


Rasp of pers de knoflook en meng het met een lepel wijnazijn. Hiermee besprenkel je de ovenschaal. Zet hem terug in de oven en laat het nog eens vijf minuutjes gaan.

 


download dit recept

Bulgaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Пататник – Patatnik
Aardappelpannenkoek

Het Bulgaarse woord voor aardappel is “kartof” (картоф) of ook wel (in het westen van Bulgarije) kompir (компир). In het zuidelijk gelegen Rodopegebergte heet een aardappel echter een “patata”, net als in het aangrenzende Griekenland (Πατατα). En daar ligt dan ook de oorsprong van dit traditionele gerecht, de patatnik.

Een patatnik is een pannenkoek van fijn geraspte aardappel, uien en munt. Alle ingrediënten worden gemengd en langzaam gebakken in de koekenpan, op een zacht vuurtje. Soms wordt aan dit beslag nog sirene (feta), vlees en/of eieren toegevoegd. Soms worden kruiden gebruikt als bonenkruid en paprikapoeder.

De patatnik wordt ook wel gevuld met een aparte, losse vulling. Het deeg wordt dan in twee delen verdeeld; één deel gaat in de pan, daarop wordt een vulling geschept van kaas, vlees en/of groenten, met daarop weer de rest van het aardappeldeeg. De randen worden over elkaar gevouwen en dan wordt het geheel langzaam gebakken. Als de bodem mooi gebruind en gaar is wordt de aardappelkoek omgekeerd en afgedekt verder gebakken. Als vulling kan zo ongeveer alles dienen wat eetbaar is, dus ik zou zeggen: experimenteer er lustig op los met alle restjes en kliekjes vlees, kaas en groenten die je in je koelkast hebt liggen.

Dat gaan we allemaal niet doen vandaag. We houden het simpel bij het basisrecept voor de patatnik. Dat is al lekker genoeg.

Patatnik

Hier is het basisrecept voor patatnik:
½ kg. aardappelen
1 ui
munt
zout
evt.: 1 ei (hoeft niet per se, maar de pannenkoek zal minder snel uit elkaar vallen)
wat olie voor het bakken

Patatnik
Schil de aardappelen en rasp ze op een fijne zeef boven een kom. Pel de uien, rasp ze en meng ze samen met de gehakte munt (en evt. het ei) door de aardappelen. Laat het een kwartiertje rusten.


Verhit wat olie in een koekenpan. Spreid het aardappelbeslag uit over de bodem, in een laag van 1 – 2 cm. dik. Bak het op een matig vuurtje tot de bodem goudbruin is en een korstje krijgt. Draai de aardappelkoek om met behulp van een deksel (deksel op de pan, omdraaien en de aardappelkoek van het deksel terug in de pan laten glijden). Bak de patatnik verder tot ook de andere zijde goudbruin is.

Patatnik
Je kunt de aardappelpannenkoek natuurlijk ook in een (matig warme) oven bakken.


Lekker bij deze aardappelkoek is een lepel kyopoolu, ljutenitsa of een kwak zure room.

 


download dit recept

Bulgaarse recepten       Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Сърдити картофи – S’rditi kartofi
Boze aardappelen

Soep uit een pakje. Het smaakt eigenlijk naar niet veel anders dan naar zout. Maar toch, zolang je er maar geen soep van maakt kun je er leuke dingen mee doen, zoals in dit kinderlijk eenvoudige recept voor boze aardappelen. Het receptje doet al tientallen jaren de ronde, en stamt nog uit de tijd van het communisme, toen er regelmatig niet veel anders te krijgen was dan oplossoep en aardappelen.

Enneuh… waarom die aardappelen boos zijn?

Nou, dat merk je als je de met koud water gemengde oplossoep over de gloeiend hete aardappelen giet…

Boze aardappelen

Voor onze boze aardappelen hebben we nodig:
8 – 10 aardappelen
1 pakje champignonsoep (poeder)
4 – 5 el. plantaardige olie
150 gr. geraspte kaas

Boze aardappelen
Verwarm de oven voor op 250ºC.

Boze aardappelen
Schil de aardappelen en snij ze in partjes. Vet een ovenschaal in met de olie, leg de aardappelpartjes erin en zet ze zo in de voorverwarmde oven, zonder iets anders, tot ze zo ongeveer gaar zijn.

Boze aardappelen
Klop het soeppoeder met een garde door 3 dl. koud water. Giet het over de aardappelen. Bestrooi het met de geraspte kaas en zet het terug de oven in tot het goudbruin gebakken is.

Boze aardappelen
Bestrooi de boze aardappelen voor je ze op tafel zet met wat gehakte peterselie of dille. Daar worden ze misschien wat vrolijker van.

 


download dit recept

Bulgaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Огретен с картофи и сирене – Ogreten s kartofi i sirene
Gratin van aardappelen en sirene

Deze aardappelgratin met feta (of beter gezegd: sirene) is in feite een doodgewone aardappelgratin, maar dan op zijn Bulgaars. In plaats van room gebruiken we yoghurt, dus maken we onszelf wijs dat het eigenlijk best een gezonde aardappelgratin is. De eieren en de kaas nogen we wegstrepen, want die gaan ook in een geowne aardappelgratin, toch?

Aardappelgratin met feta

Voor deze Bulgaarse aardappelgratin met feta en yoghurt hebben we nodig:
1 kilo vastkokende aardappelen
200 gr. sirene (“feta” van koemelk)
3 eieren
2 dl. yoghurt
50 gr. geraspte harde kaas, b.v. gruyère
1 teen knoflook
olie
zwarte peper

Aardappelgratin met feta
Verwarm de oven voor op 180ºC.


Was de aardappelen en kook ze in de schil gaar. Laat ze even afkoelen, pel ze en snij ze in schijfjes.

Aardappelgratin met feta
Snij het knoflookteentje in de lengte doormidden en wrijf daarmee een ovenschotel in. Vet de schotel daarna lichtjes in met wat olie.


Verdeel de aardappelen over de ovenschaal en verkruimel er de feta overheen.


Klop de eieren los samen met de yoghurt en wat vers gemalen peper. Giet het over de aardappelen. Bestrooi het geheel met de geraspte kaas en zet het in een matig warme oven (180ºC.) gedurende 25 minuten.

 


download dit recept