Tagarchief: eenpansmaaltijd

Sloveense recepten      Gerechten uit de keuken van Slovenië

 

Karáževc
Stoofpot van bonen en appels

Karáževc is een dikke puree van appels en bonen, niet meer en niet minder. Armeluiseten is het, uit de tijd dat je blij mocht zijn als er überhaupt iets op je bord lag. Op zondag, soms, heel af en toe, dan mocht er wat gebakken spek bij. Feest!
Karáževc is een specialiteit uit de streek rond Cerkno, een klein stadje dat vooral bekend is vanwege een ander feest: de “Cerkno Laufarija”, het eeuwenoude carnaval van Cerkno. De “laufarji” gaan verborgen achter houten maskers en dragen kleding van natuurlijke materialen zoals klimop, stro, mos e.d. Ze worden voorgegaan door “Pust”, een figuur gehuld in dennentakken, die de winter symboliseert. Op het hoogtepunt van de festiviteiten wordt Pust door iedereen beschuldigd van alles wat er het afgelopen jaar is mis gegaan en wordt uiteindelijk ter dood veroordeeld, de hersens ingeslagen met een houthakkershamer. Kunnen we met z’n allen weer fris naar de nieuwe lente toe.

Karáževc

Voor onze karáževc hebben we niet veel nodig:

2 appels
100 gr. gedroogde bonen
2 – 3 el. boter
1 el. bloem

Laat de bonen een nacht weken in koud water. De volgende dag ververs je het water, doe je er wat zout bij en kook je de bonen gaar.

Ondertussen schil je de appels, snij je ze in partjes en kook je ze in een aparte pan in een klein bodempje water gaar.

Als de bonen goed zijn giet je ze af. Doe er de appels plus het kookwater bij en pureer de hele zaak met een staafmixer.

Verwarm de boter in een pannetje en roer er de bloem door. Dit meng je door de bonen. Kruid het met zout en peper.

Is het feest, dan bak je wat blokjes spek uit in boter of reuzel. Die lepel je over je karáževc.

 

Karáževc
download dit recept

Oostenrijkse recepten       Gerechten uit de keuken van Oostenrijk

 

Tiroler Gröstl

Welke wintersporter kent het niet? Tiroler Gröstl, het hartverwarmende gerechtje van vlees, uien en gebakken aardappelen met daarop dat feestelijke, geelglanzende spiegelei? Simpel is het om te maken, smakelijk om te eten en snel klaar is het ook, als je het vlees en de aardappelen tenminste al gekookt en wel in de koelkast hebt liggen, want dat is voordeel nummer vier: de kliekjes gaan niet in de groenbak, maar in de Tiroler Gröstl. Gröstl is namelijk een recept dat traditiegetrouw voornamelijk op maandag werd gegeten, waarbij de restjes van het zondagse vleesgerecht, b.v. Tafelspitz, Schweins- of Krustenbraten, nog een smakelijke bestemming vonden. Tiroler Gröstl kan daarom gemaakt worden met zowel rund-, varkens- als kalfvlees, naar gelang wat er op de uitgebreide zondagmiddaglunch op het menu stond. Ook worst kom je wel tegen in een Tiroler Gröstl, maar daar trekken we toch echt de grens, want het is niet de bedoeling om er een kliekjespan van te maken met van alles wat je in je koelkast tegenkomt. Dat kan natuurlijk ook erg lekker zijn, maar mag geen Tiroler Gröstl heten. We zijn onverbiddelijk. Vlees, spek, uien en aardappelen, gebakken in een koekenpan, met daarop een spiegelei. Dat is Tiroler Gröstl.

Tiroler Gröstl

Voor vier porties Tiroler Gröstl hebben we nodig:
600 gr. aardappelen
200 gr. gekookt rundvlees
100 gr. gerookt spek
1 ui
zout en peper
gemalen karwij
majoraan
1 bosje verse bieslook
4 eieren
boter

Kook de aardappelen in de schil gaar. Laat ze wat afkoelen, pel ze en snij ze in plakken.

Snipper de uien en bak ze in wat boter of olie, heel rustig. Ondertussen snij je het spek en het gekookte rundvlees (restjes van b.v. je Tafelspitz) in blokjes. Dat mag bij de uien. Bak het allemaal kalmpjes verder tot de uien glazig zijn.

Doe de schijfjes aardappel er nu bij en kruid het met een flinke snuf karwij, een scheutige vingergreep majoraan, wat peper en wat zout. Een beetje voorzichtig met dat laatste want het spek is al zout. Schep het goed om, zet het vuur wat hoger en bak het onder regelmatig omscheppen tot de aardappelen mooi gaan kleuren en een knapperig korstje krijgen. Niet te voorzichtig, want de aardappelschijfjes hoeven echt niet netjes heel te blijven: Tiroler Gröstl mag een gemoedelijk rommeltje zijn.

Terwijl je Tiroler Gröstl staat te bakken smelt je in een andere koekenpan wat boter. Daarin bak je vier spiegeleieren.

Schep de Tiroler Gröstl op borden, bestrooi ze met fijngehakt bieslook en leg op elke portie een spiegelei.

 

Tiroler Gröstl
download dit recept

Macedonische recepten      Gerechten uit de keuken van Macedonië

 

Струмички Ѓувеч – Strumički Ǵuveč
Gyuvetch uit Strumica

Strumica is een stadje in het zuidoosten van Macedonië, aan de grens met Bulgarije en Griekenland. Na 600 jaar deel te hebben uitgemaakt van het Osmaanse Rijk werd Strumica in oktober 1912, tijdens de eerste Balkanoorlog, door het Bulgaarse leger -afhankelijk van het gezichtspunt van de betrokkkenen- bevrijd dan wel bezet. Het bleef niet lang in Bulgaarse handen: nadat Bulgarije tijdens WOI op het verkeerde paard had gewed door zich bij de centrale mogendheden aan te sluiten, werd Strumica en omstreken in 1919 toegewezen aan het Koninkrijk Joegoslavië. In 1941 kreeg Bulgarije -op dat moment dikke maatjes met nazi-Duitsland, het gebied weer terug, waarna ze het in 1945 weer moesten afstaan aan de Republiek Joegoslavië, totdat die uiteenviel en Macedonië in 1991 een onafhankelijke staat werd.

In Strumica is, heel eerlijk gezegd, niet zo erg veel te zien. Er zijn wat kerken en wat monumenten, een kasteelruïne boven de stad, de “koningstorens”, eigenlijk meer ruïne dan wat anders, en een paar kilometer verderop is een middeleeuwse stenen graftombe, waar, volgens de verhalen, begraven zou kunnen zijn: 1. de zuster van koning Marko; 2. de dochter van een niet met name genoemde Slavische generaal of 3. de neef van Alexander de Grote. Waarschijnlijker is het dat het de tombe is van 4. een Islamitische religieuze leider.

Na de plaatselijke sights te hebben gezien kunnen we ons zonder gewetenswroeging op het plezierigste onderdeel van de dag concentreren: de maaltijd. Een gyuvetch, zoals de Engelse spelling het wil, is een stoofschotel van vlees en groenten die genoemd is naar en bereid wordt in een pot van aardewerk. Wat deze gyuvetch uit Strumica van anderen onderscheid is het vlees, dat hier acte de présence geeft in de vorm van gehaktballen. Deze gyuvetch wordt niet, zoals vaak, gebakken in de oven, maar op het fornuis.

Voor onze gyuvetch uit Strumica hebben we nodig:
500 gr. rundergehakt
1 kopje (1 dl.) gekookte rijst
1 ui
1 snuf zwarte peper
¼ tl. zout
½ tl. paprikapoeder
1 el. paneermeel
1 ei

1 aubergine
12 okra’s
1 grote ui
3 tenen knoflook
1 groene paprika
1 rode paprika
1 wortel
1 courgette
1 tomaat
1 tl. tomatenpuree
2 grote aardappelen
1 tl. zout
1 snuf zwarte peper
½ tl. scherp paprikapoeder
1 – 1½ dl. kippenbouillon
gehakte peterselie

Eerst maken we de gehaktballen. Snipper de ui zeer fijn en meng ze met het gehakt, zout en peper, broodkruim, rijst en het ei. Kneed het goed door en zet het een uurtje in de koelkast.

Snij de aubergine in de lengte doormidden. Snij met een mes een ruitpatroon in het vruchtvlees, bestrooi het met zout en laat het zo 20 minuten staan. Spoel ze dan onder koud water, laat ze goed uitlekken en dep ze droog. Snij de aubergine in hapklare stukken.

Maak de okra’s schoon en zet ze een uurtje onder koud water.

Haal het gehakt uit de koelkast, verdeel het in vier stukken en kneed er afgeplatte ballen van. Verhit wat olie in een pan en bak ze aan beide kanten mooi goudbruin. Van binnen mogen ze rauw blijven. leg ze apart.

Snipper de ui en bak ze in het achtergebleven vet rustig uit tot ze lichtjes glazig wordt. Doe er nu de gehakte knoflook bij, de in repen gesneden groene en rode paprika en laat het eventjes verder gaan. Ondertussen snij je de wortel in schijfjes. Doe ze in de pan en bak het nog eens vijf minuutjes door. Nu mag de aubergine erbij, de in stukken gesneden courgette en tomaat en de tomatenpuree. Laat het 10 minuutjes rustig pruttelen.

Ondertussen schil je de aardappelen en snij je ze in stukken. Die mogen nu bij de groenten, samen met de warme kippenbouilon. Leg her de gehaktballen op, dek de pan af en laat het een kelin half uurjte zachtjes pruttelen. Nu gaan de okra’s erbij. Het geheel moet zo ongeveer wat slordigjes met het kookvocht bedekt zijn. Is het te droog, doe er dan wat water bij. Laat het nog eens 20 minuten rustig koken.

Bestrooi de gyuvetch met gehakte peterselie en zet het op tafel.

Gyuvetch uit Strumica
download dit recept

Hongaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Hongarije

 

Tepsis hus
Bakplaat-vlees

“Hus” betekent vlees en een “tepsi” is een bakplaat. “Bakplaat-vlees” dus. Het is een ovenschotel van aardappelen, varkensvlees, uien en knoflook, nu eens -verrassend genoeg- niet gekruid met dat eeuwige paprikapoeder, maar met zout en peper, karwij en rozemarijn. Het wordt onder folie gebakken, zodat de smaken lekker door elkaar trekken en het allemaal mals en sappig blijft, en daarna nog eens een half uurtje zonder folie, zodat het mooi kan kleuren.

Tepsis hus

150 gr. gerookt spek
500 gr. hamlappen
2 middelgrote uien
1 kg. aardappelen
5 tenen knoflook
1 tl. zout
½ tl. peper
1 tl. gemalen karwij
2 – 3 takjes rozemarijn

Verwarm de oven voor op 200ºC.

Snij het vlees in stukken en het spek in reepjes en leg het in een met olie ingevette bakplaat of groot bakblik. Schil de aardappelen en snij ze in vieren. Als het grote zijn snij je ze in wat meer stukken. De tenen knoflook snij je in dunne plakjes. Leg het tussen het vlees. Kruid het geheel met zout, peper en karwij. Hussel het goed door elkaar en leg er hier en daar een takje rozemarijn tussen.

Dek het bakblik goed af met aluminiumfolie en zet het in de hete oven. 50 minuten mag het daar blijven staan.

Verwijder na de 50 minuten de folie en verhoog de oventemperatuur tot 220ºC. Bak de tepsis hus nu nog eens 40 minuten. Schep het regelmatig om met een houten lepel zodat het aan alle kanten mooi bruin wordt en niet aankoekt.

Serveer je tepsis hus met wat tafelzuur en een frisse salade.

 

Tepsis hus
download dit recept

Bulgaarse recepten       Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Боб с кисело зеле – Bob s kiselo zele
bonen met zuurkool

Een zeer traditionele Bulgaarse pot van bonen, zuurkool en wat groenten, gekruid met bonenkruid, munt en paprikapoeder. Urenlang gebakken in de oven, zodat alle smaken zaligjes door elkaar kunnen trekken tot een zachte, smeuïge pot vol hartverwarmende heerlijkheid. Liefhebbers van gepeperd voedsel kunnen rustig wat extra pepers toevoegen.

Bonen met zuurkool

250 gr. gedroogde witte bonen
1 – 2 gedroogde rode pepers
1 ui
1 el. zoet paprikapoeder
1 el. bloem
1 paprika
1 wortel
250 gr. zuurkool
zout en peper
1 tl. gedroogde munt
½ tl. bonenkruid

Week de bonen een nacht in koud water. De volgende dag spoel je ze af onder stromend water. Doe de bonen in een afsluitbare pot of pan die in de oven mag. Doe er de gedroogde peper bij en 1 tl. suiker. Giet er 1½ liter water bij, sluit de pan af en zet het in een op 180ºC. voorverwarmde oven. Twee uur mag het daar blijven staan.

Ondertussen ruim de tijd om de groenten schoon te maken en in schijfjes/blokjes/ringetjes te snijden. De zuurkool hak je fijn.

Verhit een paar el. olie in een pan en doe er de ui in. Bak ze zachtjes tot ze glazig wordt en bruin gaat kleuren. Doe er nu een volle el. paprikapoeder door en een lepel bloem. Roer het snel om zodat de bloem de olie opneemt en blus het meteen af met een scheut water. Even omscheppen en van het vuur halen.

Haal de pot met bonen uit de oven. Op de bonen leg je de zuurkool, de gesneden paprika en de wortel, en daarop de gebakken uien. Strooi er het bonenkruid en de munt over, kruid het met zout en peper en giet er zoveel water bij als nodig is om alles juist te bedekken.

Verlaag de oventemperatuur naar 150ºC., zet de pot afgedekt in de oven en bak het nog eens 2½ uur.

Serveer de bonen met zuurkool met knapperig brood en wat ingemaakte hete pepertjes.

 

Bonen met zuurkool
download dit recept

Macedonische recepten      Gerechten uit de keuken van Macedonië

 

Грав со Пастрма – Grav so Pastrma
Bonen met pastrami

Een heel simpele, maar erg lekkere bonenschotel met pastrami, niet van rund- maar van lamsvlees. Die rundvleespastrami, die is over komen waaien uit de V.S., waar het al sinds het begin van de 20ste eeuw populair is. Daar is het terechtgekomen via immigranten uit de Balkan, vooral uit Roemenië, waar pastrami een belangrijke methode was om vlees te conserveren. Pastrami wordt gemaakt door het vlees te drogen tussen laagjes zout, die het vocht aan het vlees onttrekken. Dat gebeurde vooral met lams- en schapenvlees, maar ook van gans, eend en ander gevogelte werd pastrami gemaakt. Deze methode namen de immigranten mee naar de V.S., waar de schaapskuddes heel wat zeldzamer bleken dan de kuddes koeien. Vandaar, zo wil het verhaal, rundvleespastrami.

500 gr. lamspastrami
250 gr. gedroogde bonen
1 – 2 gedroogde pepers
olie
1 el. bloem
1 tl. scherp paprikapoeder

Was de pastrami goed en zet het een nacht onder water. Week ook de bonen een nacht in water.

Snij het vlees in kleinere stukken. Doe het samen met de bonen en de gedroogde pepers in een pan met vers water en breng het aan de kook. Laat het rustig koken tot de bonen gaar zijn.

Verhit 2 – 3 el. olie in een pannetje. Doe er 1 overvolle el. bloem bij, roer het goed zodat de olie alle bloem opneemt en laat het een minuutje rustig bakken. Haal het van het vuur af, roer er het paprikapoeder door en meng het meteen onder de bonen. Kruid het zo nodig met nog wat zout en laat de bonenschotel nog tien minuutjes heel zachtjes pruttelen.

Dien de bonenschotel op met brood en ingemaakte hete pepertjes.

 

Bonen met pastrami
download dit recept

Oostenrijkse recepten       Gerechten uit de keuken van Oostenrijk

 

Umurkengulasch
Komkommergoulash

Umurken, dat zijn komkommers in het Weense dialect. Het komt wellicht van “uborka”, het Hongaarse woord voor de groente. Een oude Weense zegswijze luidt: “Das bringt eine Umurken um”, wat betekent dat het meer is dan een mens verdragen kan. In tegenstelling tot ons, mensen, verdraagt een komkommer namelijk alles. Geen heet water, geen zout, geen peper of azijn kan het ding schaden. Ook in deze vegetarische goulash blijft de komkommer heldhaftig overeind.

Komkommer goulash

2 komkommers
2 rode paprika’s (1 rode en 1 gele mag ook)
1 ui
3 dl. groentebouillon
1 el. zoet paprikapoeder
1 el. tomatenpuree
zout
2 dl. zure room

Bak de gesnipperde ui in een paar lepels olie op een zacht vuurtje glazig. Ondertussen was je de komkommers, dep je ze droog en snij je ze (met schil en al) in niet al te dunne schijven. Snij ook de paprika’s in stukjes.

Als de uien glazig worden doe je er de tomatenpuree en de blokjes paprika bij. Zet het vuur iets hoger en bak het al omscheppend een paar minuutjes mee. Haal de pan nu van het vuur af en roer er het paprikapoeder door. Blus het meteen af met de bouillon, breng het aan de kook en laat het een kwartiertje gaan.

Nu doe je de stukken komkommer en de zure room. Breng het snel weer aan de kook en laat het nog even verder gaan tot de komkommers zacht -maar niet tè zacht- worden.

Proef de goulash af op zout en peper en serveer met b.v. gekookte aardappelen.

 

Komkommer goulash
download dit recept

Oostenrijkse recepten      Gerechten uit de keuken van Oostenrijk

 

Eierschwammerl-Gröstl
Grostl met cantharellen

Tiroler Gröstl, dat kennen we allemaal van de wintersport als het gerechtje van aardappelen, vlees en uien waarmee, vermoeid maar voldaan na een lange dag in de sneeuw, ons luidruchtig knorrende maagje zich zo behaaglijk tot bedaren laat brengen. In dit recept voor de wat minder gure jaargetijden gaan we het vlees vervangen door cantharellen: die smakelijke, goudgele zwammetjes die in de vroege zomer het kopje opsteken om tot diep in het najaar steeds weer opnieuw feestelijk te worden geofferd op het Hoogaltaar van onze Levensvreugde: de koekenpan. Even simpel als de versie met het vlees, maar ach, ach… zó veel zonniger…

Gröstl met cantharellen

voor deze gröstl van cantharellen hebben we nodig:
2 el. botervet
100 gr. gerookt spek
2 uien
750 gr. bloemige aardappelen
500 gr. cantharellen
1 snuf majoraan
zout en peper
1 bosje platte peterselie

Snipper de uien en snij het spek in kleine blokjes. Bak ze samen op een matig vuurtje in het botervet tot de uien glazig beginnen te worden.

Ondertussen schil je de aardappelen en snij je ze in dunne schijfjes. Die gaan in de pan bij het spek en de uien. Leg er een deksel op en bak het tien minuutjes verder. Schep het wel regelmatig om.

Maak met een zacht borsteltje de cantharellen schoon. Die gaan na de tien minuutjes in de pan. Bak het ook nu weer tien minuutjes verder, met het deksel op de pan, op een matig vuur en regelmatig eens omscheppen.

Kruid het met zout, peper en majoraan, schep het nog eens goed om en zet het op tafel, bestrooid met verse gehakte peterselie.

 

Gröstl met cantharellen
download dit recept

Bulgaarse recepten       Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Кюфтета по чирпански – Kyufteta po chirpanski
Gehaktballen uit Chirpan

Waarom dit gerechtje van gehaktballen in een saus van groenten en aardappelen naar het stadje Chirpan (Tsjirpan) is genoemd, dat is een beetje gissen. Het is een gerecht dat vooral bekend is uit de dagen van het communisme, toen het met grote regelmaat op tafel verscheen, zowel thuis als in school- en bedrijfskantines. Wellicht heeft het te maken met de rol die Chirpan, een stadje van 15.000 inwoners in Centraal-Bulgarije, speelde in de strijd om de hereniging van Bulgarije, nadat de Osmanen na de Russisch-Turkse oorlog van 1877-1878 het veld hadden moeten ruimen. De grote feestdag van de stad valt dan ook samen met de Dag van de Vereniging (6 september), waarop de aansluiting in 1885 van Oost-Roemelië (een overblijfsel van de Osmaanse provincie Roemelië) bij Bulgarije wordt gevierd.

Chirpan was de geboorteplaats van de dichter Peyo Yavorov (1878-1914), die een prominent lid was van de “Binnenlandse Macedonische Revolutionaire Organisatie”, een club, opgericht in 1893, die de Turken ook uit Macedonië en Thracië wilde wippen, als het moest met moord en doodslag. Ieder jaar, tijdens de “Dagen van Yavorov” in januari, worden zijn gedichten weer eens uit het stof gehaald.

Dat de Osmanen uit Chirpan vertrokken had overigens grote gevolgen voor de economie van het stadje, dat bekend stond om zijn handwerkslieden. Met het vertrek van de Turken waren die namelijk ook hun afzetmarkt kwijt. De stedelingen gingen over op het planten van druivenstokken en het maken van wijn, en zo werd Chirpan de wijnstad die het tot op de dag van vandaag is gebleven.

Wijn komt niet kijken bij het recept voor deze gehaktballen, dus daar zal het zijn naam niet aan te danken hebben. Maar we kunnen er natuurlijk wel een glaasje bij drinken.

Gehaktballen uit Chirpan

Voor deze gehaktballen à la Chirpan hebben we nodig:

500 gr. gehakt (h.o.h.)
1 snee oud witbrood
een scheutje melk
1 ei
1 kleine ui
1 tl. (gedroogd) bonenkruid
½ tl. gemalen karwij
zout en peper
2 el. bloem

en voor de saus:

4 – 5 aardappelen
2 uien
1 rode en 1 groene paprika
2 – 3 wortelen
¼ knolselderij
1 blik tomaten
½ tl. scherp paprikapoeder
zout
peterselie

Week het brood in een beetje melk, knijp het uit en meng het met het gehakt, het ei, het fijngesneden uitje, bonenkruid, karwij, een snuf zout en royaal zwarte peper. Kneed het een paar minuten goed door. Vorm er acht afgeplatte balletjes van en laat ze afgedekt een uurtje rusten in de koelkast.

Ondertussen maak je de groenten schoon voor de saus. Snipper de uien. Verwijder zaad en zaadlijsten uit de paprika’s en snij ze in reepjes. De wortelen snij je in schijfjes, de knolselderij in blokjes. De aardappelen schil je en snij je door de lengte in vieren.

Verwarm de oven voor op 180°C.

Verhit een paar el. olie in een braadpan die in de oven kan. Wentel de gehaktballen door wat bloem en bak ze rondom mooi bruin in de olie. Ze hoeven van binnen niet gaar te zijn: dat komt straks wel, in de oven. Haal ze uit de pan en leg ze even apart. In het achtergebleven vet bak je de uien rustigjes tot ze glazig worden. Zet het vuur dan wat hoger, doe de rest van de groenten -maar niet de aardappelen- erbij en bak het al omscheppend even aan. Doe er dan het blik tomaten bij en breng het aan de kook. Maak de tomaten tegen de rand van de pan stuk met een houten lepel. Kruid het met het paprikapoeder en een snuf zout. Leg er de stukken aardappel op en giet er zoveel heet water bij dat het allemaal zo goed als onder staat, maar niet meer dan dat. Daarop leg je de gehaktballen. Zet de pan (zonder deksel) in de oven en laat het daar een uurtje staan, tot de aardappelen gaar zijn en het grootste deel van het vocht is verdampt.

Wordt het te droog, doe er dan nog een scheutje water bij. Als de gehaktballen tegen het einde van de oventijd te donker dreigen te worden dek je de pan af met folie of een deksel.

Bestrooi het geheel met flink wat gehakte verse peterselie en zet het op tafel met een flesje wijn.

 

Gehaktballen uit Chirpan
download dit recept

Hongaarse recepten       Gerechten uit de keuken van Hongarije

 

Slambuc

Slambuc is een oud gerecht uit de Hajdú-Bihar, de streek rond Debrecen, waarschijnlijk afkomstig van de veedrijvers van de Alföld, oftewel de Grote Hongaarse Laagvlakte, bij ons beter bekend als de poesta. Het gerecht wordt ook slambuc bográcsban genoemd, wat wil zeggen dat het werd gebrouwen in de bogrács, dezelfde ketel als waarin de koeherders hun fameuze goulash kookten, aan een driepoot boven een open vuur.
Een andere naam voor het gerecht is betyáros, wat struikrover betekent. In veel gevallen lagen de beide beroepsgroepen niet ver uiteen. De veedrijvers waren persoonlijk verantwoordelijk voor ieder dier dat ze voor hun opdrachtgevers hoedden. Verdween er eentje, dan moest dat uit eigen zak worden gecompenseerd. In zo’n geval was het natuurlijk een niet te missen buitenkansje als je toevallig een koe tegen het lijf liep die “afgedwaald” was van een andere kudde. Evenzogoed was een stukje onbeheerd vlees waarvan de eigenaar niet achterhaald kon worden altijd een welkome aanvulling op het dieet, want als cowboy genoot je dan wel een zeker aanzien, maar miljonair werd je er niet van. Op de dagen dat je wat minder geluk had en je je boodschappen gewoon moest afrekenen, dan nam je genoegen met een stuk spek. Daarmee maakte je deze slambuc.

slambuc

Slambuc is een eenvoudig eenpansgerecht van spek, aardappelen, pasta en wat kruiderij zoals pepers en knoflook. Eventueel kunnen er nog wat groenten aan toegevoegd worden als wortelen of paprika’s. Het recept gaat zo: in een flinke hoeveelheid vet worden blokjes gerookt spek gebakken. Dat wordt vervolgens samen met de aardappelen en de pasta gekookt in een zuinige hoeveelheid water. Dat water verdampt voor een deel en wordt voor een deel opgenomen door de pasta, zodat, wanneer alles gaar is, al het vocht is verdwenen. Het gerecht wordt zo verder gebakken, waarbij de pan steeds wordt omgeschud zodat er een min of meer samenhangende massa ontstaat die langzaam rondom bruin bakt. Neem dus een braadpan die je makkelijk kunt hanteren. Niet een van gietijzer, want dan zit je morgen te kermen bij je fysiotherapeut.

De pasta die voor slambuc wordt gebruikt heet lebbencs. Dat zijn dunne vellen pasta, zoiets als bladen lasagne, die in stukken worden gebroken. Lebbencs wordt gemaakt van eieren en bloem, en wordt gewoonlijk in reuzel gebakken voordat het gekookt wordt. Met lebbencs wordt ook een beroemde soep gemaakt, de lebbencsleves.

Voor deze Hongaarse slambuc hebben we nodig:

300 gr. gerookt spek
200 gr. reuzel (of olie)
1½ kg. aardappelen
500 gr. lebbencs (zie hierboven)
1 bol knoflook
zout

Smelt de reuzel in een grote -maar niet te zware- braadpan en bak daarin de blokjes spek goudbruin. Ondertussen schil je de aardappelen en snij je ze in dunne plakken. Die gaan bij het spek, plus genoeg water om het ongeveer 2 cm. te bedekken. Kook het op matig vuur tot de aardappelen half gaar zijn. dat kun je controleren met de achterkant van een houten lepel: als de aardappelen makkelijk breken is het goed. Doe er nu de gedroogde peper(s) en de gepelde en grof gehakte tenen knoflook bij plus nog wat zout, maar dat laatste met zuinige hand, want het spek zorgt al voor een aardige hoeveelheid. Breek de lebbencs in stukken van zo’n 5 x 5 cm. en leg ze er op, maar voorzichtig zodat het allemaal niet verkruimelt. Giet er opnieuw voldoende water bij om het 2 cm. te bedekken. Niet roeren, want dan verkruimelt de lebbencs en de aardappelen. Wat boven het water uitsteekt duw je met je lepel terug. Laat het zachtjes verder koken tot al het water door de pasta is opgezogen. Af en toe schud je met de pan heen en weer zodat het niet aankoekt, maar roeren is uit den boze.

Als het water is verdwenen schep je het geheel om met een lepel. Schraap daarbij over de bodem van de pan, zodat de aanbaksels los komen. Laat het rustig verder bakken zodat de onderkant van de massa mooi bruin kleurt, zeg 1 à 2 minuten. Neem de pan dan van het vuur en schud het op, zodat de onderkant boven komt. Het is de eerste keren misschien even hannesen, maar oefening baart kunst. En oefening krijg je genoeg, want het is de bedoeling om dit steeds te herhalen. Iedere 1 à 2 minuten neem je de pan van het vuur en schud je het spul om, zodat het aan alle kanten mooi bruin kleurt. 32 keer, zo wil de traditie, maar bruin is bruin en we gaan het niet overdrijven.

Dien je slambuc lekker heet op met een flink glas stevige rode wijn.

 

Slambuc
download dit recept

 

 

Lebbencs
Lebbencs maak je thuis eenvoudig met:

1 ei (L)
100 gr. bloem
1 snuf zout (kan evt. weggelaten worden)

Voor een zuinige 500 gr. lebbencs (zoals bovenstaand recept vraagt) neem je 400 gr. bloem, 4 grote eieren en 1 snufje zout.

Kneed van het ei en de bloem een stevig, maar soepel deeg. Afhankelijk van de grootte van de eieren zou je wat meer of minder bloem nodig kunnen hebben. Voeg de bloem dus geleidelijk toe tijdens het kneden. Dek het deeg af en laat het een half uurtje rusten. Vorm er nu kleine bollen van. Die rol je op een met bloem bestoven werkblad met je deegroller uit tot flinterdunne lappen. Laat ze drogen op een schone keukendoek. Breek of trek de gedroogde lebbencs in stukken van ongeveer 3 x 3 cm.

 

Lebbencs
download dit recept