Tagarchief: eenpansmaaltijd

Bulgaarse recepten       Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Кюфтета по чирпански – Kyufteta po chirpanski
Gehaktballen uit Chirpan

Waarom dit gerechtje van gehaktballen in een saus van groenten en aardappelen naar het stadje Chirpan (Tsjirpan) is genoemd, dat is een beetje gissen. Het is een gerecht dat vooral bekend is uit de dagen van het communisme, toen het met grote regelmaat op tafel verscheen, zowel thuis als in school- en bedrijfskantines. Wellicht heeft het te maken met de rol die Chirpan, een stadje van 15.000 inwoners in Centraal-Bulgarije, speelde in de strijd om de hereniging van Bulgarije, nadat de Osmanen na de Russisch-Turkse oorlog van 1877-1878 het veld hadden moeten ruimen. De grote feestdag van de stad valt dan ook samen met de Dag van de Vereniging (6 september), waarop de aansluiting in 1885 van Oost-Roemelië (een overblijfsel van de Osmaanse provincie Roemelië) bij Bulgarije wordt gevierd.

Chirpan was de geboorteplaats van de dichter Peyo Yavorov (1878-1914), die een prominent lid was van de “Binnenlandse Macedonische Revolutionaire Organisatie”, een club, opgericht in 1893, die de Turken ook uit Macedonië en Thracië wilde wippen, als het moest met moord en doodslag. Ieder jaar, tijdens de “Dagen van Yavorov” in januari, worden zijn gedichten weer eens uit het stof gehaald.

Dat de Osmanen uit Chirpan vertrokken had overigens grote gevolgen voor de economie van het stadje, dat bekend stond om zijn handwerkslieden. Met het vertrek van de Turken waren die namelijk ook hun afzetmarkt kwijt. De stedelingen gingen over op het planten van druivenstokken en het maken van wijn, en zo werd Chirpan de wijnstad die het tot op de dag van vandaag is gebleven.

Wijn komt niet kijken bij het recept voor deze gehaktballen, dus daar zal het zijn naam niet aan te danken hebben. Maar we kunnen er natuurlijk wel een glaasje bij drinken.

Gehaktballen uit Chirpan

Voor deze gehaktballen à la Chirpan hebben we nodig:

500 gr. gehakt (h.o.h.)
1 snee oud witbrood
een scheutje melk
1 ei
1 kleine ui
1 tl. (gedroogd) bonenkruid
½ tl. gemalen karwij
zout en peper
2 el. bloem

en voor de saus:

4 – 5 aardappelen
2 uien
1 rode en 1 groene paprika
2 – 3 wortelen
¼ knolselderij
1 blik tomaten
½ tl. scherp paprikapoeder
zout
peterselie

Week het brood in een beetje melk, knijp het uit en meng het met het gehakt, het ei, het fijngesneden uitje, bonenkruid, karwij, een snuf zout en royaal zwarte peper. Kneed het een paar minuten goed door. Vorm er acht afgeplatte balletjes van en laat ze afgedekt een uurtje rusten in de koelkast.

Ondertussen maak je de groenten schoon voor de saus. Snipper de uien. Verwijder zaad en zaadlijsten uit de paprika’s en snij ze in reepjes. De wortelen snij je in schijfjes, de knolselderij in blokjes. De aardappelen schil je en snij je door de lengte in vieren.

Verwarm de oven voor op 180°C.

Verhit een paar el. olie in een braadpan die in de oven kan. Wentel de gehaktballen door wat bloem en bak ze rondom mooi bruin in de olie. Ze hoeven van binnen niet gaar te zijn: dat komt straks wel, in de oven. Haal ze uit de pan en leg ze even apart. In het achtergebleven vet bak je de uien rustigjes tot ze glazig worden. Zet het vuur dan wat hoger, doe de rest van de groenten -maar niet de aardappelen- erbij en bak het al omscheppend even aan. Doe er dan het blik tomaten bij en breng het aan de kook. Maak de tomaten tegen de rand van de pan stuk met een houten lepel. Kruid het met het paprikapoeder en een snuf zout. Leg er de stukken aardappel op en giet er zoveel heet water bij dat het allemaal zo goed als onder staat, maar niet meer dan dat. Daarop leg je de gehaktballen. Zet de pan (zonder deksel) in de oven en laat het daar een uurtje staan, tot de aardappelen gaar zijn en het grootste deel van het vocht is verdampt.

Wordt het te droog, doe er dan nog een scheutje water bij. Als de gehaktballen tegen het einde van de oventijd te donker dreigen te worden dek je de pan af met folie of een deksel.

Bestrooi het geheel met flink wat gehakte verse peterselie en zet het op tafel met een flesje wijn.

 

Gehaktballen uit Chirpan
download dit recept

Hongaarse recepten       Gerechten uit de keuken van Hongarije

 

Slambuc

Slambuc is een oud gerecht uit de Hajdú-Bihar, de streek rond Debrecen, waarschijnlijk afkomstig van de veedrijvers van de Alföld, oftewel de Grote Hongaarse Laagvlakte, bij ons beter bekend als de poesta. Het gerecht wordt ook slambuc bográcsban genoemd, wat wil zeggen dat het werd gebrouwen in de bogrács, dezelfde ketel als waarin de koeherders hun fameuze goulash kookten, aan een driepoot boven een open vuur.
Een andere naam voor het gerecht is betyáros, wat struikrover betekent. In veel gevallen lagen de beide beroepsgroepen niet ver uiteen. De veedrijvers waren persoonlijk verantwoordelijk voor ieder dier dat ze voor hun opdrachtgevers hoedden. Verdween er eentje, dan moest dat uit eigen zak worden gecompenseerd. In zo’n geval was het natuurlijk een niet te missen buitenkansje als je toevallig een koe tegen het lijf liep die “afgedwaald” was van een andere kudde. Evenzogoed was een stukje onbeheerd vlees waarvan de eigenaar niet achterhaald kon worden altijd een welkome aanvulling op het dieet, want als cowboy genoot je dan wel een zeker aanzien, maar miljonair werd je er niet van. Op de dagen dat je wat minder geluk had en je je boodschappen gewoon moest afrekenen, dan nam je genoegen met een stuk spek. Daarmee maakte je deze slambuc.

slambuc

Slambuc is een eenvoudig eenpansgerecht van spek, aardappelen, pasta en wat kruiderij zoals pepers en knoflook. Eventueel kunnen er nog wat groenten aan toegevoegd worden als wortelen of paprika’s. Het recept gaat zo: in een flinke hoeveelheid vet worden blokjes gerookt spek gebakken. Dat wordt vervolgens samen met de aardappelen en de pasta gekookt in een zuinige hoeveelheid water. Dat water verdampt voor een deel en wordt voor een deel opgenomen door de pasta, zodat, wanneer alles gaar is, al het vocht is verdwenen. Het gerecht wordt zo verder gebakken, waarbij de pan steeds wordt omgeschud zodat er een min of meer samenhangende massa ontstaat die langzaam rondom bruin bakt. Neem dus een braadpan die je makkelijk kunt hanteren. Niet een van gietijzer, want dan zit je morgen te kermen bij je fysiotherapeut.

De pasta die voor slambuc wordt gebruikt heet lebbencs. Dat zijn dunne vellen pasta, zoiets als bladen lasagne, die in stukken worden gebroken. Lebbencs wordt gemaakt van eieren en bloem, en wordt gewoonlijk in reuzel gebakken voordat het gekookt wordt. Met lebbencs wordt ook een beroemde soep gemaakt, de lebbencsleves.

Voor deze Hongaarse slambuc hebben we nodig:

300 gr. gerookt spek
200 gr. reuzel (of olie)
1½ kg. aardappelen
500 gr. lebbencs (zie hierboven)
1 bol knoflook
zout

Smelt de reuzel in een grote -maar niet te zware- braadpan en bak daarin de blokjes spek goudbruin. Ondertussen schil je de aardappelen en snij je ze in dunne plakken. Die gaan bij het spek, plus genoeg water om het ongeveer 2 cm. te bedekken. Kook het op matig vuur tot de aardappelen half gaar zijn. dat kun je controleren met de achterkant van een houten lepel: als de aardappelen makkelijk breken is het goed. Doe er nu de gedroogde peper(s) en de gepelde en grof gehakte tenen knoflook bij plus nog wat zout, maar dat laatste met zuinige hand, want het spek zorgt al voor een aardige hoeveelheid. Breek de lebbencs in stukken van zo’n 5 x 5 cm. en leg ze er op, maar voorzichtig zodat het allemaal niet verkruimelt. Giet er opnieuw voldoende water bij om het 2 cm. te bedekken. Niet roeren, want dan verkruimelt de lebbencs en de aardappelen. Wat boven het water uitsteekt duw je met je lepel terug. Laat het zachtjes verder koken tot al het water door de pasta is opgezogen. Af en toe schud je met de pan heen en weer zodat het niet aankoekt, maar roeren is uit den boze.

Als het water is verdwenen schep je het geheel om met een lepel. Schraap daarbij over de bodem van de pan, zodat de aanbaksels los komen. Laat het rustig verder bakken zodat de onderkant van de massa mooi bruin kleurt, zeg 1 à 2 minuten. Neem de pan dan van het vuur en schud het op, zodat de onderkant boven komt. Het is de eerste keren misschien even hannesen, maar oefening baart kunst. En oefening krijg je genoeg, want het is de bedoeling om dit steeds te herhalen. Iedere 1 à 2 minuten neem je de pan van het vuur en schud je het spul om, zodat het aan alle kanten mooi bruin kleurt. 32 keer, zo wil de traditie, maar bruin is bruin en we gaan het niet overdrijven.

Dien je slambuc lekker heet op met een flink glas stevige rode wijn.

 

Slambuc
download dit recept

 

 

Lebbencs
Lebbencs maak je thuis eenvoudig met:

1 ei (L)
100 gr. bloem
1 snuf zout (kan evt. weggelaten worden)

Voor een zuinige 500 gr. lebbencs (zoals bovenstaand recept vraagt) neem je 400 gr. bloem, 4 grote eieren en 1 snufje zout.

Kneed van het ei en de bloem een stevig, maar soepel deeg. Afhankelijk van de grootte van de eieren zou je wat meer of minder bloem nodig kunnen hebben. Voeg de bloem dus geleidelijk toe tijdens het kneden. Dek het deeg af en laat het een half uurtje rusten. Vorm er nu kleine bollen van. Die rol je op een met bloem bestoven werkblad met je deegroller uit tot flinterdunne lappen. Laat ze drogen op een schone keukendoek. Breek of trek de gedroogde lebbencs in stukken van ongeveer 3 x 3 cm.

 

Lebbencs
download dit recept

Bulgaarse recepten       Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Жътварска яхния със свинско – zjtvarska jachnija s svinsko
Oogst stoofschotel met varkensvlees

Oogst stoofschotel, want groenten spelen een grote rol in deze stoofpot. Tuinbonen, aardappelen, mais, wortelgroenten, bleekselderij… en als je verder nog een groente in je koelkast hebt liggen waar je vanaf wil, dan kan die er gewoon bij. In Bulgarije zou je deze stoofpot kruiden met samardala. Dat zijn de fijngehakte bladeren van de Bulgaarse ui, gedroogd en met zout vermengd. Dat hebben we hier niet dus laten we dat gewoon achterwege. De maaltijd zal er niet minder smakelijk om zijn, want de groenten, het bonenkruid en de munt kunnen het heel goed zonder. De toevoeging “със свинско”, met varkensvlees, is eigenlijk overbodig, want deze Bulgaarse stoofschotel wordt vrijwel altijd met varkensvlees gemaakt.

We hebben nodig:
800 gr. varkensvlees
2 uien
1 grote wortel
1 ferme pastinaak
1 forse stengel bleekselder
1 el. tomatenpuree
50 gr. gort
100 gr. tuinbonen (gedopt)
100 gr. maïskorrels
1 el. (gedroogd) bonenkruid
mint, naar smaak
zout en peper
olie

Snij het varkensvlees in niet te kleine blokjes. Verhit een paar el. olie in een zware pan en laat daarin het vlees op hoog vuur rondom kleuren. Haal het uit de pan en leg het even apart.

Zet het vuur nu laag. In dezelfde olie bak je de gesnipperde uien zachtjes, tot ze glazig worden en gaan kleuren. Ondertussen snij je de wortelgroenten en de bleekselder in -niet te dunne- schijfjes. Doe ze bij de uien. Doe er ook de lepel tomatenpuree bij en bak het allemaal een paar minuutjes mee. Doe nu het vlees terug in de pan en giet er zoveel heet water bij dat het ruim onder staat. Breng het aan de kook, doe er de gort bij, kruid het met peper en zout en laat het zachtjes een goed kwartier pruttelen.

Ondertussen schil je de aardappelen en snij je ze in kleine blokjes. Die gaan nu in de pan, samen met de tuinbonen en het bonenkruid. Laat het een half uur rustigjes verder stoven, tot het vlees zacht is.

Tot slot doe je de maïskorrels in de pan. Als ze vers zijn mogen ze vijf minuutjes meekoken, als ze uit een blikje komen hoeven ze alleen maar warm te worden. Kruid het naar smaak met munt, en evt. nog wat peper en/of zout. Als je toch samardala hebt kunnen bemachtigen dan mag het er nu bij. Laat het nog heel eventjes gaan en serveer de oogst stoofschotel met een stuk knapperig brood.

 


download dit recept

Oostenrijkse recepten      Gerechten uit de keuken van Oostenrijk

 

Böhmische Erbsen
Boheemse erwten

Je zou verwachten dat dit recept voor Böhmische Erbsen onder de categorie Tsjechische recepten te vinden zou zijn, maar nee: in Tsjechië zijn deze Boheemse erwten ten enen male onbekend. Voor dit gerecht van erwten en spek gaan we ver terug in de tijd, naar de duistere middeleeuwen, waar we dit recept tegenkomen onder de archaïsche naam van “Ein behamysch arbaissn”, en wel in een kookboek uit de eerste helft van de 15de eeuw. Het manuscript komt uit het voormalige Dorotheer klooster te Wenen en is nu te vinden in de Österreichische Nationalbibliothek.

Dorotheerkloster Wien

Het Dorotheer klooster was een stift van de Augustijner Koorheren. Het is gesticht in 1414 door Albrecht V naast een kerk gewijd aan de heilige Dorothea, vandaar de naam. De koorheren boerden meer dan uitstekend en het klooster groeide in de loop der eeuwen uit tot een van de rijkste van Wenen. In 1786 was het feest voorbij, toen keizer Jozef II een einde maakte aan kloosterorden die zich onledig hielden met bidden en mediteren en zich niet aantoonbaar nuttig maakten voor de maatschappij. Het klooster werd gesloten, de kerk werd afgebroken en de hele boedel werd overgedaan aan het “Versatz und Fragamt”, een veilinghuis dat onder de naam “Dorotheum” tot op de dag van vandaag op dezelfde plek gevestigd is.

Maar even terug naar de Boheemse erwten, want daar waren we voor gekomen. Het recept komt er -kort door de bocht- op neer dat een pot erwten in bouillon wordt gekookt en met een stuk uitgebakken, gerookt spek op tafel wordt gezet. Daar kunnen we wel mee uit de voeten.

Böhmische Erbsen

Voor onze Böhmische Erbsen hebben we nodig:

Böhmische Erbsen 1 kg. verse erwtjes (in de peul)

Je kunt ook gedroogde erwten nemen. Neem dan 200 gr. droge erwten en laat ze een nacht weken in ruim water. De kooktijd wordt langer: 1 – 1½ uur.

Böhmische Erbsen 250 gr. gerookt spek
Böhmische Erbsen 2 uien
Böhmische Erbsen reuzel of botervet
Böhmische Erbsen runder- of kippenbouillon
Böhmische Erbsen 1 tl. honing
Böhmische Erbsen zout en peper

Verwarm een flinke lepel reuzel of botervet in een braadpan met een deksel. Snipper de uien, snij het spek in blokjes en doe ze in de pan. Laat ze heel zachtjes onder af en toe omscheppen bakken tot de uien glazig worden. Ondertussen haal je de erwtjes uit de peulen. Daar ben je wel even mee bezig.

Als de uien zacht zijn en beginnen te kleuren doe je de erwtjes en de gehakte peterselie in de pan. Schep het goed om, doe er zo veel bouillon bij dat het allemaal net niet bedekt is en breng het aan de kook. Zet het vuur op de laagste stand, roer er de honing door, kruid het met zout en peper en leg het deksel op de pan. Laat het zo heel, heel zachtjes een half uur met rust. Klaar.

 


download dit recept

Bosnische recepten      Gerechten uit de keuken van Bosnië en Herzegovina

 

Đuveč od bamija
Djuvec met okra

Djuvetsj (want zo spreek je dat uit) is het traditionele eenpansgerecht met rijst als basis. Die rijst wordt samen met andere ingrediënten zoals b.v. vlees of vis gekookt of in de oven gebakken. Het wordt ook vaak gegeten als bijgerecht, met alleen groenten, zoals in dit klassieke Servische recept voor djuvec-rijst. Hier een versie uit Bosnië-Herzegovina, waarin kalfsvlees en okra de smaakmakers zijn.

djuvec met okra

Voor deze Bosnische djuvec hebben we nodig:
1½ pond kalfsvlees zonder been
1½ pond okra
2 middelgrote uien
2 – 3 tenen knoflook
2 kopjes rijst
2 flinke tomaten
2 groene paprika’s
een snuf rood paprikapoeder
1 kopje olie
zout en peper
een half litertje heet water

Zet om te beginnen alvast een pan met water op het vuur. Die is zo meteen voor de okra’s. Snipper ondertussen de uien en bak ze zachtjes in een braadpan in niet al te hete olie tot ze mooi goud kleuren. Snij het kalfsvlees in blokjes en bestrooi het aan alle kanten met zout en peper. Zet het vuur onder de uien nu hoog en doe er vlees bij. Bak het aan alle kanten mooi bruin. Doe nu het vlees en de uien over in een licht ingevette ovenschaal. In dezelfde pan bak je de rijst tot ze glazig wordt en het achtergebleven vet zo’n beetje heeft opgenomen. De rijst lepel je rond het vlees in de ovenschaal.

Het water voor de okra’s is inmiddels aan het koken. Doe er een handje zout in en een scheut azijn (die zorgt ervoor dat de okra straks niet papperig wordt). Kook de okra’s in het water, een kleine tien minuutjes*.

*In Bosnië wordt okra ook gedroogd verkocht, geregen aan lange strengen. Gedroogde okra moet natuurlijk wat langer koken.

Haal intussen de zaadlijsten uit de paprika’s en snij ze in niet te dunne stroken. Snij de tomaten in plakken. Schik de gekookte en uitgelekte okra’s rond het vlees, leg er de paprika’s rond en ten slotte de tomaten. Kruid het met zout en peper. Giet er het hete water bij (gebruik niet het kookvocht van de okra’s), dek de schotel af met aluminiumfolie en zet het in een matig hete oven (180ºC), ongeveer 90 minuten.

 

Djuvec met okra
download dit recept

Bosnische recepten      Gerechten uit de keuken van Bosnië en Herzegovina

 

Bosanski lonac
Bosnische pot

Bosnische pot is een stoofpot van vlees en veel groenten. Alle ingrediënten worden in grote stukken gesneden en om en om in een hoge pot gedaan. Traditioneel een van aardewerk, maar het woord lonac betekent niet meer dan pot of pan, dus neem maar gewoon iets bruikbaars wat je in je keukenkastje hebt staan. Het vlees en de groenten worden overgoten met wijn of water en dan gedurende lange tijd op een zacht vuurtje gaar gemaakt, zodat de smaken heerlijk door elkaar trekken en het vlees zacht wordt als boter.

Bosnische pot

Voor onze Bosnische pot hebben we nodig:
600 gr. rundvlees uit de nek (het vlees mag best een beetje vet zijn)
400 gr. lams-of kalfsvlees
4 – 5 wortelen
4 uien
1 kleine kool
1 flinke aubergine
3 paprika’s (b.v. 1 gele en 2 rode)
3 grote aardappelen
3 grote tomaten
1 bol knoflook
1 pastinaak
2 peterseliewortels (of 1 en nog 1 extra pastinaak)
200 gr. sperzie- of boterbonen
zout en peper
10-15 hele peperkorrels

Het is niet zo belangrijk welke groenten er precies ingaan, zolang het maar een flink aantal verschillende zijn. Andere groenten zoals b.v. knollen, selderij, okra’s, courgettes: het kan allemaal.

Maak de wortelen schoon en snij ze in grote stukken.
Pel de uien en snij ze in acht delen.
Snij de kool in acht delen.
Schil de aubergine en snij ze in grote stukken.
Haal de zaadlijsten uit de paprika’s en snij ze in vieren.
Snij de aardappelen in drieën.
Laat de tomaten heel.
Haal de tenen los van de knoflook maar laat de velletjes zitten!
Maak de pastinaken schoon maar laat ze heel, of snij ze hoogstens in 2 -3 stukken
Snij de peterseliewortels in stukjes.
Het vlees snij je in stukken.

Meng alle groenten door elkaar en leg de helft in de pot. Daarop komt het vlees, daarop weer de rest van de groenten. Strooi er wat hele peperkorrels overheen, kruid het met zout en peper en giet er zoveel water over dat het allemaal nog net niet bedekt is. De groenten gaan nog een hoop vocht afgeven, dus hou daar rekening mee.

Doe het deksel op de pot, breng het snel tot net aan de kook en zet het vuur dan laag. Laat het dan op een heel, heel laag vuurtje heel, heel rustigjes gaar worden, zodat het vlees zacht en mals wordt en de smaken zich vermengen. Dat moet zeker vier uur gaan duren, anders ben je te snel. Misschien nog wel wat langer.

 

Bosnische pot
download dit recept

Bosnische recepten      Gerechten uit de keuken van Bosnië en Herzegovina

 

Grah sa sudžukom
Bonen met sudžuk

Sudžuk is een droge, harde worst, gemaakt van gemalen rundvlees met verschillende kruiden waaronder komijn, sumac (“zuurkruid”), knoflook, zout en paprika. De worst is mild tot zeer pittig, bevat nogal wat zout en is erg vet. Sužuk wordt gewoonlijk in schijven gesneden en gebakken zonder extra vet: de worst zelf bevat er meer dan voldoende van. Sužuk wordt ook wel in dunne plakjes rauw gegeten bij een glaasje rakia. In Turkse winkels is de worst te koop als “sucuk”.

Bonen met sudžuk

In dit Bosnische recept worden de plakken worst samen met bonen, uien en knoflook gekookt.

Voor deze eenpansmaaltijd van bonen en sudžuk hebben we nodig:
500 gr. kievitsbonen
2 uien
300 gr. sudžuk
1 bol knoflook
10 hele (zwarte) peperkorrels
zout
1 tl. gedroogd basilicum
2 tl. paprikapoeder
4 el. olie
2 el. bloem

Laat de bonen een nacht weken in water. De volgende dag ververs je het water. Breng de pan met bonen aan de kook, laat het een paar minuutjes zachtjes doorkoken en giet de bonen dan af.

Terwijl de bonen opstaan snipper je de uien. Bak ze in een grote pan met dikke bodem in wat olie glazig. Doe de uitgelekt bonen erbij en zoveel water dat het allemaal onder staat. Breng het aan de kook.

De bol knoflook gaat in zijn geheel bij de bonen in de pan. Niet pellen, niet snijden; niks aan doen. Doe er ook de peperkorrels, wat zout (niet te veel, want de sudžuk is al behoorlijk zout), het basilicum en het paprikapoeder bij. Snij de worst in plakken, doe ze bij de bonen en laat ze met het deksel op de pan heel zachtjes gaar koken.

Als de bonen zowat gaar zijn verwarm je in een steelpannetje de 4 el. olie. Roer er de bloem door en bind daarmee de bonenschotel. Laat het nog een minuutje of tien zachtjes gaan.

De bol knoflook haal je eruit voor je de bonen op tafel zet. Gooi hem niet weg: de zacht gekookte pulp is lekker om er b.v. een snee geroosterd brood mee te bestrijken. Alleen voor de liefhebbers natuurlijk.

 


download dit recept

Kroatische recepten      Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Zapečeni grah
Gebakken bonen

Deze vegetarische ovenschotel van bonen, uien en paprika is een absolute klassieker uit de Kroatische keuken. Lekker in ieder jaargetijde, met wat tafelzuur of een frisse groene salade. De bonen worden eerst gekookt en daarna met groenten en kruiden gebakken in de oven. Na het koken worden de bonen niet afgegoten, want de bedoeling is dat het kookvocht indikt tot een smeuïge, rijke saus.

vegetarische bonenschotel

Voor deze Kroatische bonenschotel hebben we nodig:
500 gr. witte bonen (andere bonen zoals b.v. kievitsbonen kunnen ook)
2 uien
1 paprika
3 – 4 tenen knoflook
1 tl. scherp paprikapoeder
1 tl. oregano
1 tl. vegeta
1 el. tomatenpuree
zout en peper
4 el. olie
2 el. bloem

Laat de bonen een nacht weken in een grote pan water. Zorg dat er genoeg water in zit, want de bonen verdubbelen zeker in volume. De volgende dag giet je de bonen af. Doe nieuw water in de pan en breng ze aan de kook. Laat ze een paar minuutjes zachtjes doorkoken, giet de bonen dan af en ververs het water. Doe er niet te veel water bij: juist genoeg zodat ze net onder staan. De bedoeling is dat ze niet worden afgegoten als ze gaar zijn, maar dat het vocht zo ver is ingekookt dat het voldoende is voor een dikke saus. Breng ze opnieuw aan de kook en laat ze -zonder deksel, zodat het vocht kan inkoken- op een zacht vuurtje koken tot ze gaar zijn. Niet te lang, want ze moeten nog stevig zijn, anders krijgen we straks bonenpap. Als ze te droog dreigen te worden mag er wat water bij, maar beslist niet te veel.

Ondertussen snipper je de uien en snij je de paprika in stukjes. Bak ze samen in een andere pan op een zacht vuurtje in 4 eetlepels olie, tot de uien glazig zijn. Snij de tenen knoflook in flinterdunne schijfjes. Die bak je twee minuutjes rustig mee. Haal de pan nu van het vuur en roer er het paprikapoeder en de bloem door. Zorg dat het vet alle bloem opneemt. Zet de pan weer terug en schep er meteen een flinke lepel van het kookvocht van de bonen door. Roer er de tomatenpuree door en kruid het met een theelepel oregano en een flinke theelepel vegeta (of groentebouillon). Laat het even opkoken en roer het dan door de bonen (die inmiddels gaar zijn).

De bonen schep je over in een ovenschaal. Zet de bonenschotel in een op 180ºC. voorverwarmde oven en laat ze daar een half uur in bakken.

 


download dit recept

Kroatische recepten       Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Mornarski složenac
Ovenschotel van de zeeman

Wat deze ovenschotel van gehaktballen en aardappelen te maken heeft met zeelui? Misschien heet het zo omdat de ballen lijken te drijven op een zee van bier en aardappelen, wie zal het zeggen? Het is in ieder geval een wijdverbreid gerechtje in Kroatië, en zeer geschikt voor als je gasten hebt. Het grote voordeel van dit recept is namelijk dat je het helemaal van tevoren kunt maken. De oven doet de rest.

Ovenschotel van de zeeman

500 gr. (runder)gehakt
1 kleine ui
2 teentjes knoflook
½ tl. heet paprikapoeder
1 snuf oregano
1 snuf peterselie
1 ei
2 el. paneermeel
zout en peper

en verder:
1½ kg. aardappelen
2 grote uien
2 dl. pils
zout en peper
3 – 4 takjes rozemarijn
3 – 4 laurierbladeren
een paar el. geraspte kaas

Hak de kleine ui en de teentjes knoflook zo fijn mogelijk. Meng ze samen met de andere ingrediënten voor de gehaktballen (alles t/m het paneermeel) in een kom. Kruid het met peper en zout en kneed het een paar minuten goed door. Laat het minstens een half uur rusten in de koelkast. Dan draai je er 8 afgeplatte ballen van. Verhit wat olie in een pan en bak ze in het hete vet in een paar minuten rondom goudbruin. Haal ze uit de pan en leg ze apart.

Verwarm de oven voor op 200ºC.

Snij de 2 uien in grote ringen. Die bak je in het achtergebleven vet heel zachtjes tot ze glazig zijn. Ondertussen schil je de aardappelen en snij je ze in dunne plakken. Vet een grote ovenschaal in. Daarin leg je de helft van de gebakken uienringen. Kruid ze met wat peper en zout. Leg daarop de helft van de plakjes aardappel. Kruid ook die met peper en zout. Daarop weer uien, en ten slotte de rest van de aardappelen. Kruid het weer met peper en zout en leg daar de gehaktballen op met daartussen de takjes rozemarijn en de laurierblaadjes. Giet er het bier bij. Dat kan wat meer of wat minder dan 2 dl. zijn, afhankelijk van de vorm en de grootte van de ovenschaal. In ieder geval niet te veel: een bodempje is genoeg. Dek de schaal af met aluminiumfolie, schuif hem in de voorverwarmde oven en bak het drie kwartier, of tot de aardappelen zacht zijn.

Haal het folie van de schaal. Bestrooi het met geraspte kaas en zet het even terug in de oven, tot de kaas is gesmolten. Dien de ovenschotel op met een frisse salade.

 


download dit recept

Kroatische recepten        Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Čobanac
Stoofpotje van varkens- en rundvlees

Een čobanac is zo’n populaire stoofschotel waarvan iedere familie wel een eigen favoriete versie heeft. Wat er in ieder geval in gaan zijn rund- en varkensvlees, aardappelen, uien en wat groenten. De stoofschotel wordt pittig gekruid met Spaanse pepers, ajvar, paprikapoeder of zwarte peper, of een willekeurige combinatie daarvan. Vaak wordt er naast het rund- en varkensvlees ook nog hertenvlees aan toegevoegd. In dat geval begint het aardig te lijken op de Prekmurje-goulash uit buurland Slovenië.

200 gr. varkensvlees
200 gr. rundvlees
500 gr. aardappelen
6 el. olie
200 gr. uien
1 wortel
1 peterseliewortel (een pastinaak mag ook)
1 laurierblad
1 Spaanse peper
cayennepeper
zwarte peper, zout
1 eetlepel ajvar
1 teen knoflook, of meer, naar smaak
1 dl. witte wijn
1 el. zure room

Hak de ui fijn en bak hem in wat olie tot hij glazig wordt. Snij de wortelen de peterseliewortel in schijfjes en doe ze erbij. Laat het allemaal even zweten. Intussen snij je het vlees in dobbelsteentjes. Dat kan er ook bij. Terwijl je het laat kleuren kruid je het met de zwarte peper, de cayennepeper en het in dunne ringetjes gesneden Spaanse pepertje. De zaadjes zou ik er wel eerst uitschrapen, anders wordt het wel erg heet allemaal.

Als het vlees bruin wordt gaat er het laurierblad bij en net zo veel water dat het juist onder staat. Nu laten we het een uurtje rustig pruttelen.

Meer dan tijd genoeg dus om je aardappelen te schillen en in blokjes te snijden. Die gaan er nu bij, samen met de geperste knoflook, de ajvar en de wijn. Stilletjes laten borrelen tot het vlees zacht wordt.

Als het allemaal naar tevredenheid is en vlees mooi zacht geworden is, roer je de room erdoor. Nog even goed doorwarmen en opdienen. In Kroatië wordt deze čobanac vaak met pasta gegeten, maar rijst of lekker knapperig brood smaakt er ook prima bij.

 


download dit recept