Tagarchief: gehaktbal

Hongaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Hongarije

 

Húsgombóc vadasan
Gehakt met vadassaus

Vadas mártással, dat is Hongaarse “jachtsaus”; een romige, zoetige saus gemaakt van flink veel wortelgroenten. Dat recept voor vadas mártással gaat ongeveer zo: een paar stukken vlees -varken of rund- worden met wat vetspek aangebraden en vervolgens samen met de groenten gaar gekookt, waarna van het kookvocht (plus de groenten) met behulp van een flinke klodder room, wat mosterd en een ferme scheut citroensap een saus wordt gemaakt om er je vingers bij op te eten zo lekker. Het hele recept lees je hier.
Heb je nog wat van die saus over -en dat zou zomaar kunnen, want dit is het soort saus waarvan je nooit genoeg kunt maken- dan is dit recept voor gehaktballen, pasta en vadassaus precies waar je op zit te wachten. “Gehaktballen” is eigenlijk niet het goede woord. De ballen worden namelijk niet gebakken, maar net als knoedels (knödel, knedlíky, gombóc), in een grote pan met water gaar gekookt. Gehaktknoedels, zouden we dus eigenlijk moeten zeggen. Of, zoals de Hongaren zeggen: húsgombóc, vleesknoedels. Toegegeven, in het Nederlands (“vleesknoedels”) klinkt dat niet echt smakelijk, maar dat vergeet je zodra je deze ballen tussen je kiezen krijgt. Zeker als ze vergezeld gaan van vadas-saus.

Húsgombóc vadasan

voor vier personen hebben we nodig:
400 gr. gehakt (rund of h.o.h.)
1 kopje (1 dl.) rijst
1 kleine ui
1 ei
zout en peper
vadas saus
300 gr. pasta (spaghetti of bandnoedels)
1 el. (olijf)olie
scherp paprikapoeder

Snipper het uitje en bak het in wat olie glazig. Meng er de rijst door. Giet er nu de dubbele hoeveelheid water bij (2 dl. water op 1 dl. rijst), kruid het met peper en zout of -misschien nog beter- een tl. vegeta of bouillonpoeder. Leg het deksel op het pannetje, zet het op het aller- aller- allerlaagste vlammetje en blijf er de komende 20 minuten van af. Draai dan het vuur uit, roer het een keer om en laat de rijst helemaal afkoelen.

Meng het ei door de koude rijst en ga het te lijf met je staafmixer. Meng er het gehakt door, kruid het met zout en peper en draai er met vochtige handen 8 ballen van, voor iedere eter twee stuks. Zet een grote pan met gezouten water aan de kook en kook er de ballen in tien minuten in gaar.

Ondertussen verwarm je de vadas-saus en kook je de pasta volgens de aanwijzingen op de verpakking gaar. Giet de pasta af en meng er een lepel olie door.

Leg de ballen op een bord, overgiet ze royaal met de saus en schik de pasta naast de ballen. Bestrooi de pasta met scherp paprikapoeder en zet het meteen op tafel.

 

Húsgombóc vadasan
download dit recept

Oostenrijkse recepten       Gerechten uit de keuken van Oostenrijk

 

Faschierte Laibchen in Schweinsnetz
Gehaktballen in varkensnet

In de eerste eeuw van onze jaartelling, toen de Romeinen druk doende waren hun grenzen een flink stuk naar het noorden te verleggen, werd ook een klein Keltisch plaatsje aan de rivier Danubius ontruimd om plaats te maken voor een legerkamp. Behalve de plek namen de Romeinen voor het gemak ook maar meteen de naam over: “Vindobona”, wat in het Keltisch zoveel betekent als “witte bodem”, of “wit landgoed”. De naam werd in de daaropvolgende eeuwen door de vele steeds weer nieuwe bewoners verhaspeld en verbasterd via het Slavische Videnica, Vidunji en Viden tot het uiteindelijke Duitse Wienne: “Wien” of, in goed Nederlands, Wenen.
Alle geleerde verhalen over de gunstige ligging, het klimaat en de waterwegen ten spijt was het waarschijnlijk gewoon de afstand die de Romeinen deed besluiten om juist op deze plek hun legerkamp te bouwen. Vindobona lag op exact één dagmars, 35 kilometer, verwijderd van een andere legerplaats, precies zoals het militaire handboek het voorschreef. Die andere plaats was het destijds veel belangrijkere Carnuntum, de hoofdstad van de Romeinse provincie Pannonië, een stad die in het tumult van de volksverhuizingen ten onder ging en in de vergeetput van de geschiedenis is beland.
Met de bouw van legerkamp Vindobona werd in het jaar 97 van onze jaartelling begonnen. Eerst van hout, en een goede vijftig jaar later kwam er een kazerne van steen. Via het stratenplan in het stadscentrum kun je de oorspronkelijke muren nog volgen: ze lopen via de Tiefer Graben langs de Naglergasse, Graben, Kramergasse, Rotgasse naar de Rabensteig en dan ongeveer parallel met de Salzgries.

Laibchen in Schweinsnetz

Vindobona maakte deel uit van de “Limes Pannonicus”, de verdedigingslinie van legerplaatsen die diende om de noordelijke grens van het Rijk te bewaken. Aan de overkant van de Donau begon het land van de Marcomannen die hier, nadat ze door de Romeinse generaal Drusus uit hun stamland Thuringen waren verjaagd, een heenkomen hadden gezocht. Een kleine twee eeuwen ging het betrekkelijk goed, maar toen was het bal, en goed ook. De Marcomannen, samen met hun vrienden de Sarmaten en de Quaden uit het huidige Slowakije, maakten amok. Keizer Marcus Aurelius trok drie maal tegen ze ten strijde, met wisselend succes. Toen stierf hij zelf, in het jaar 180, in Vindobona, de eerste keizer die die prestatie op zijn naam mocht schrijven. De oorlog bleef onbeslist.

Ondertussen was rond het legerkamp langzaam een heus stadje gegroeid, want wanneer ergens een permanent kamp werd gevestigd stroomden burgers al snel toe om hun voordeel te doen met de soldij die de legionnairs met verheugende regelmaat ontvingen en al even snel weer uitgaven. Zo ontstond rond zo’n kamp al snel een nederzetting, een “cannabae legionis” genaamd, waar in winkels, tavernes, badhuizen en bordelen allerlei nuttige en/of plezierige waren werden aanboden. De levendige contacten tussen de legionairs en de plaatselijke bevolking resulteerden niet alleen in een opleving van de economie. Ook de bevolkingsgroei nam toe, want hoewel de Romeinse soldaat officiëel niet getrouwd mocht zijn werden duurzame relaties met plaatselijke schonen, waaruit vaak kinderen ontstonden, zonder uitzondering stilzwijgend toegestaan. Een tevreden legionair maakt tenslotte geen moeilijkheden.

Laibchen in schweinsnetz

Muurschildering van een banket in het Huis van de Kuise Geliefden in Pompei

Wat die officieuze echtgenotes op tafel zetten als hun hongerige legionnair na een vermoeiende dienst in de cannabae kwam uitblazen weten we niet, maar we weten wel wat de soldaat in de kazerne kreeg: een ongerezen brood van spelt, ofwel panis militaris castrensis, zoals smulpaap en schrijver Marcus Gavius Apicius het legerbrood noemde. Dat brood werd heel eenvoudig gemaakt door het meel met water en wat zout te mengen, er een platte koek van te kneden en die in de gloeiende as van een houtvuurtje te bakken. Dat gaan we niet doen, want Apicius heeft heel wat beters voor ons opgeschreven.

In zijn fameuze boek, “De re coquinaria”, staat een recept dat opvalt door de opmerkelijke gelijkenis met een gerecht dat in de Weense keuken nog steeds op het repertoire staat. “Isicia omentata”, oftewel gehakt in varkensnet, zoals de naam luidt van een gerechtje van fijngehakt vlees dat wordt gemengd met in witte wijn geweekt verkruimeld brood. Dat gehaktdeeg wordt gekruid met zwarte peper en liquamen. Liquamen was een bij de Romeinen zeer geliefde vissaus die gebruikt werd bij wijze van zout. Niet van rottende vis, zoals graag geroepen wordt door lieden die zich beter bij zaken zouden kunnen houden waar ze wèl verstand van hebben, maar van gefermenteerde vis. Precies hetzelfde dus als de Aziatische vissauzen zoals we die uit b.v. de Thaise keuken kennen. Wat er verder in het gehakt gaan zijn wat groene peperkorrels, wat pijnboompitten en een scheutje caroenum, een licht zoetige vloeistof van ingekookte druivenmost die werd gebruikt om gerechten wat meer body te geven. Van dit gehaktmengsel werd een bal gevormd die in een “omentum” werd gewikkeld. Dat is in gewoon Nederlands een varkensnet, oftewel het buikvlies van een varken. Het is een dun membraan dat is dooraderd met vet. De bedoeling is dat het vlies het gerecht aan het begin van het garingsproces bij elkaar houdt. Tijdens het garen smelt het vet en lost het vlies grotendeels op. Het braden van vlees in een varkensnet is in onze contreien niet zo gebruikelijk, maar in de keukens van Centraal-Europa nog steeds een veel voorkomende bereidingswijze. Op de vissaus na klinkt dat allemaal zo ongeveer precies als een echte gouwe ouwe uit de Weense keuken:

Faschierte Laibchen in Schweinsnetz

Voor onze Faschierte Laibchen in Schweinsnetz (gehaktballen in varkensnet), oftewel een moderne versie van het Romeinse isicia omentata, hebben we nodig:

Laibchen in Schweinsnetz 800 gr. gemengd gehakt (van rund- en varkensvlees)
Laibchen in Schweinsnetz 2 grote Semmel (120 gr.) (harde witte broodjes) van de vorige dag
Laibchen in Schweinsnetz 2½ dl. lauwe runderbouillon
Laibchen in Schweinsnetz 1 hele forse (of twee kleine) (120 gr.) fijn gesnipperde gesneden ui(en)
Laibchen in Schweinsnetz 1 ei
Laibchen in Schweinsnetz 2 el. Dijon-mosterd
Laibchen in Schweinsnetz 3 tenen knoflook
Laibchen in Schweinsnetz 2 tl. gedroogde majoraan
Laibchen in Schweinsnetz 1 mespunt geraspte citroenschil
Laibchen in Schweinsnetz zout
Laibchen in Schweinsnetz vers gemalen zwarte peper
Laibchen in Schweinsnetz 1 varkensnet
Laibchen in Schweinsnetz neutraal smakende olie (b.v. arachide- of maïskiemolie)

isicia omentata

Snij de broodjes in kleine blokjes. Week ze kort in de lauwe runderbouillon.

isicia omentata

Verhit de olie in een pan en bak daarin de gesnipperde ui zacht tot ze glazig is en heel lichtjes bruin begint te kleuren. Daar gaat de gehakte peterselie bij. Laat het heel eventjes meebakken en haal de pan dan van het vuur. Laat de uien helemaal afkoelen.

isicia omentata

Knijp de geweekte broodblokjes goed uit en meng het met de uien en het gehakt. Meng er het ei, de mosterd, de geraspte tenen knoflook, de majoraan en de geraspte citroenschil door. Kruid het royaal met zout en peper en kneed de massa goed door.

isicia omentata

Vorm uit het vleesdeeg met vochtig gemaakte handen 8 ballen. Plat ze af, zodat ze de vorm krijgen van dikke, langwerpige hamburgers.

isicia omentata

Was het varkensnet in koud water en snij het in vierkanten van 20 x 20 cm. Wikkel daar de laibchen in. Gebruik niet meer van het net dan nodig is, want anders wordt het allemaal veel te vet. Verwarm de olie in een pan. Leg de ballen erin en braad ze bij een matige hitte aan iedere zijde ongeveer 6 minuten.

isicia omentata

Deze malse gehaktballen in varkensnet zijn lekker met aardappelpuree of een aardappelsalade.

 

Laibchen in Schweinsnetz
download dit recept

Kroatische recepten      Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Đulbastije
Gehaktballen in bechamelsaus

Đulbastije zijn gehaktballetjes van rundvlees, aardappelen en kruiden, die in de oven worden gebakken in een bechamelsaus met kaas.

Đulbastije

Đulbastije 500 gr. rundergehakt
Đulbastije ½ kg. aardappelen
Đulbastije 100 gr. gerookt spek
Đulbastije 1 ei
Đulbastije 1 grote ui
Đulbastije 1 teen knoflook
Đulbastije peterselie
Đulbastije evt. wat gedroogde kruiden naar smaak zoals dille, oregano, dragon

en voor de saus:
Đulbastije ½ l. melk
Đulbastije 1 kleine tl. zout
Đulbastije 3 – 4 el. boter
Đulbastije 100 gr. geraspte kaas
Đulbastije verse peterselie
Đulbastije nootmuskaat
Đulbastije 2 volle el. bloem

Schil de aardappelen en rasp ze op een fijne rasp. Pel en rasp ook de ui en de teen knoflook. Hak het gerookte spek fijn. Meng alles met het gehakt, het ei, gehakte peterselie, een beetje zout en een flinke snuf peper en evt. wat kruiden. Vorm er afgeplatte ballen van, zes grote of 12 wat kleinere. Zet ze een half uurtje in de koelkast.

Nu maken we de bechamelsaus. Laat de boter smelten in een pan. Meng er de twee lepels bloem door en roer tot het vet alle bloem heeft opgenomen. Giet er nu steeds, al roerend, een scheutje melk bij. Wacht steeds tot alle melk is opgenomen en het spul weer kookt. Ga zo verder tot alle melk op is en je een saus hebt die ongeveer zo dik is als een pannenkoekenbeslag. Kruid de bechamelsaus met het zout en een snuf nootmuskaat. Zet het vuur uit en laat het afkoelen.

Verwarm de oven voor op 200°C.

Verhit wat boter of olie in een koekenpan. Bak daarin de gehaktballen aan beide kanten snel bruin. Ze hoeven van binnen niet gaar te zijn, daarvoor krijgen ze in de oven ruim de tijd. Leg de gehaktballen naast elkaar in een ovenschaal.

Meng de kaas door de bechamelsaus, giet het over de gehaktballen en zet het 40 minuten in de voorverwarmde oven.

Bestrooi de đulbastije ten slotte met flink wat gehakte verse peterselie. Zet de ballen met de saus op tafel met witte brij, aardappelpuree of rijst. Frietjes, die zijn er ook lekker bij.

 

Đulbastije
download dit recept

Kroatische recepten       Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Mornarski složenac
Ovenschotel van de zeeman

Wat deze ovenschotel van gehaktballen en aardappelen te maken heeft met zeelui? Misschien heet het zo omdat de ballen lijken te drijven op een zee van bier en aardappelen, wie zal het zeggen? Het is in ieder geval een wijdverbreid gerechtje in Kroatië, en zeer geschikt voor als je gasten hebt. Het grote voordeel van dit recept is namelijk dat je het helemaal van tevoren kunt maken. De oven doet de rest.

Ovenschotel van de zeeman

500 gr. (runder)gehakt
1 kleine ui
2 teentjes knoflook
½ tl. heet paprikapoeder
1 snuf oregano
1 snuf peterselie
1 ei
2 el. paneermeel
zout en peper

en verder:
1½ kg. aardappelen
2 grote uien
2 dl. pils
zout en peper
3 – 4 takjes rozemarijn
3 – 4 laurierbladeren
een paar el. geraspte kaas

Hak de kleine ui en de teentjes knoflook zo fijn mogelijk. Meng ze samen met de andere ingrediënten voor de gehaktballen (alles t/m het paneermeel) in een kom. Kruid het met peper en zout en kneed het een paar minuten goed door. Laat het minstens een half uur rusten in de koelkast. Dan draai je er 8 afgeplatte ballen van. Verhit wat olie in een pan en bak ze in het hete vet in een paar minuten rondom goudbruin. Haal ze uit de pan en leg ze apart.

Verwarm de oven voor op 200ºC.

Snij de 2 uien in grote ringen. Die bak je in het achtergebleven vet heel zachtjes tot ze glazig zijn. Ondertussen schil je de aardappelen en snij je ze in dunne plakken. Vet een grote ovenschaal in. Daarin leg je de helft van de gebakken uienringen. Kruid ze met wat peper en zout. Leg daarop de helft van de plakjes aardappel. Kruid ook die met peper en zout. Daarop weer uien, en ten slotte de rest van de aardappelen. Kruid het weer met peper en zout en leg daar de gehaktballen op met daartussen de takjes rozemarijn en de laurierblaadjes. Giet er het bier bij. Dat kan wat meer of wat minder dan 2 dl. zijn, afhankelijk van de vorm en de grootte van de ovenschaal. In ieder geval niet te veel: een bodempje is genoeg. Dek de schaal af met aluminiumfolie, schuif hem in de voorverwarmde oven en bak het drie kwartier, of tot de aardappelen zacht zijn.

Haal het folie van de schaal. Bestrooi het met geraspte kaas en zet het even terug in de oven, tot de kaas is gesmolten. Dien de ovenschotel op met een frisse salade.

 


download dit recept

Bulgaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Татарско кюфте – Tatarsko kyufte
Tataren-gehaktbal

Om redenen waarnaar we alleen kunnen gissen heten gevulde gehaktballen in Bulgarije allemaal tataren*-bal. Misschien dat ze lijken op wat er van hun overwonnen vijanden op het slagveld bleef liggen, misschien dat ze lijken op wat het laatste Tataarse restaurant in Sofia serveerde voordat het definitief op de fles ging: ik weet het niet. Wat we wel met zekerheid kunnen zeggen is dat het woord “tataar” ook “held” betekent in het Bulgaars. Heldhaftige ballen. Een gerecht met ballen, zullen we maar zeggen.

Hieronder twee recepten voor heldhaftige ballen: een met koe en een met kip. Never chicken out!

*Nee, geen tartaren. Tartaartjes, die met de “r“, die koop je bij de slager. Tataren, zonder de “r“, dat waren de woeste krijgers uit het oosten.

Voor de rundvlees-tataren-gehaktballen hebben we nodig:
1½ pond rundergehakt
2 uien
5 eieren
100 gr. kaas
zout en zwarte peper
½ kop bier (licht of donker, dat is om het even)

Snij de ui fijn en rasp de kaas. Vermeng dat met het bier, 1 ei en het gehakt, samen met zout en peper naar smaak. Vorm er vier grote, platte ballen, of beter gezegd schijven, van en laat ze minimaal 2 uur in de koelkast staan, zodat de smaken goed door het vlees kunnen trekken.

Maak aan de bovenkant een kuiltje in de ballen. Leg ze op een lichtjes ingevette plaat in een matig warme oven (160-170ºC.), tot ze mooi bruin en gaar zijn. Wel een keertje omkeren, he?

Leg ze op borden met de kuiltjes naar boven en breek op elke bal een ei. Zorg er alsjeblieft wel voor dat de eieren vers zijn. Zet het op tafel met een frisse salade. En frietjes.

 

Voor de kippenballen hebben we nodig:
1 kg. kippengehakt
1 ui
1 ei
1 bosje gehakte peterselie
1-2 sneetjes droog brood
gemalen karwij, naar smaak
zout en peper
olie om te frituren
bloem
Voor de vulling:
50 gr. kaas
4-5 plakjes ham
1 dozijn champignons (mag uit een potje, uitgelekt)

Week het brood eventjes in wat water. Kneed het gehakt met het ei, de fijngehakte ui, de peterselie, karwij, zout en peper naar smaak en het geweekte, wat uitgeknepen brood. Zet het in de koelkast en laat het daar twee uur staan.

Voor de vulling snij je de champignons doormidden. Bak ze zachtjes in een beetje olie net zolang tot ze hun vocht hebben losgelaten. Snij de plakjes ham en de kaas in blokjes.

Neem een stuk van het gehakt af en vorm er een platte schijf van, zo groot als je handpalm. Leg in het midden een blokje kaas, wat ham en een halve champignon. Vouw het gehakt over de vulling dicht en draai er een mooie, gesloten bal van. Maak zo nodig je handen een beetje vochtig, dan gaat het beter. Zo ga je verder tot het allemaal op is.

Verhit een laagje olie in een pan. Rol de ballen vlak voor ze de pan ingaan door de bloem en bak ze aan alle kanten mooi bruin.

Serveer ze met frietjes en een salade en eventueel een sausje. Ik zou tartaarsaus nemen. Jawel: nu weer met de “r“.

 

Nog meer gehaktballen?
Bulgaarse gehaktballen
Servische gehaktballetjes in pittige saus
Gehaktballen uit Moldavië
Gehaktballen uit Hongarije
Tsjechische gehaktballen met zuurkool
Tsjechische gehaktballetjes in tomatensaus
Hollandse schnitzel, uit Tsjechië

 


download dit recept

Bulgaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Кюфтета – Kjoefteta
Gehaktballen

De beroemde Bulgaarse gehaktballen. Ze verschillen eigenlijk in niets van de Nederlandse, behalve de kruiden.

Kyufteta

1 pond gehakt
1 ui
1 ei
50 ml. water
1 el. paneermeel
1 tl. verse peterselie
½ tl. karwijzaad, gemalen
½ tl. bonenkruid
zout en peper
olie voor het bakken

Hak de ui zo fijn mogelijk, of rasp hem. Meng het in een kom met het vlees, peterselie, karwij, bonenkruid, paneermeel, ei, peper en zout. Kneed het goed door, zo’n 10 minuten. Dek de kom af en zet hem ten minste een half uur in de koelkast.

Maak nu met vochtige handen afgeplatte ballen van het gehakt. Zorg dat ze goed gesloten zijn. Verhit een paar lepels olie in een pan en bak de kjoefteta aan beide kanten goudbruin. Roosteren op een hete gril kan ook. Laat ze even uitlekken op keukenpapier.

Lekker met b.v. kyopoolu, lutenitsa, of met deze bijzondere saus voor geroosterd vlees.

Nog meer gehaktballen?
Bulgaarse gevulde gehaktballen
Servische gehaktballetjes in pittige saus
Gehaktballen uit Moldavië
Gehaktballen uit Hongarije
Tsjechische gehaktballen met zuurkool
Tsjechische gehaktballetjes in tomatensaus
Hollandse schnitzel, uit Tsjechië

 


download dit recept

Bulgaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Кюфтета с бял сос – Kyufteta s bjal sos
Gehaktballetjes in witte saus

Als ze het in Bulgarije over witte saus hebben, dan bedoelen ze yoghurtsaus. In dit geval een saus van ui, runderbouillon en yoghurt, gekruid met kaneel, nootmuskaat, kardemom en komijn.

Deze gehaktballetjes zijn overheerlijk met een stamppotje van rode kool en aardappelen. Dat is misschien niet authentiek Bulgaars, maar de combinatie van rode kool met de licht-zurige, oriëntaals gekruide yoghurtsaus is wel erg geslaagd.

Ach kinderen, ik kan het iedere dag wel eten.

Gehaktballetjes in yoghurtsaus

Voor onze gehaktballetjes in yoghurtsaus hebben we nodig:
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 1 pond gehakt. Rund of halfom, dat kan allebei.

(Lamsgehakt wordt ook vaak gebruikt, maar in dit recept is de smaak van lamsvlees misschien te overheersend.)

Gehaktballetjes in yoghurtsaus 2 oude, dikke, bruine boterhammen
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 1 ei
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 1 tl. gemberpoeder
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 1/2 tl. korianderpoeder
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 4 el. maïsolie

voor de yoghurtsaus:
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 1 hele grote ui (of anders twee middelgrote), in heel fijne ringen gesneden
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 1 tl. komijnpoeder
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 1/2 tl. kardemompoeder
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 1/2 tl. kaneel
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 1/2 tl. geraspte nootmuskaat
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 2 dl. vleesbouillon (of een blokje)
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 1/2 l. volle,vette yoghurt
Gehaktballetjes in yoghurtsaus 2 el. maïzena

Verkruimel de boterhammen tot heel fijn kruim. Als het brood niet oud en droog genoeg is, leg je het even in een warme oven. Als dat allemaal weer te veel moeite is kun je ook paneermeel gebruiken. Vermeng het gehakt met het broodkruim, het ei, het gember- en het korianderpoeder. Kruid het met zout en peper en draai er balletjes van. Van een pond gehakt doe ik er zelf altijd zestien. Da’s makkelijk verdelen en je hebt dan een mooie grootte. Zet ze even opzij, dan kan de smaak van de kruiden wat door het vlees trekken.

Terwijl het vlees rust gaan we vast wat aan de saus doen. Snij de uien in zo dun mogelijke ringetjes. Verwarm de helft van de olie en bak daarin de uienringen heel zachtjes tot ze glazig zijn. Doe er dan komijn, kardemom, kaneel en nootmuskaat bij en laat heel even meebakken tot de kruiden gaan geuren. Giet er dan de bouillon bij (of een glas water en een blokje), breng het weer aan de kook en laat het op een matig vuurtje borrelen, tot het vocht vrijwel helemaal verdampt is.

Ondertussen bakken we in een andere pan met de rest van de olie onze gehaktballetjes. Ze hoeven van binnen nog niet gaar te worden, ze hoeven alleen maar van buiten mooi te kleuren.

Maak van een paar lepels van de yoghurt en de maïzena een papje en roer dat door de rest van de yoghurt. Hiermee voorkom je dat de yoghurt straks gaat schiften. Als de bouillon in de pan met de uien bijna helemaal is verdampt, doe je de yoghurt erbij. Goed roeren en aan de kook brengen. Dan gaan de balletjes erbij. Nu alles heel zachtjes laten pruttelen tot de balletjes van binnen gaar zijn. Dat duurt zo’n 20 minuten. Roer regelmatig over de bodem, anders gaat het spul vastkoeken en aanbranden.

Zoals gezegd heerlijk met een stamppotje van rode kool, maar ook met stamp van aardappelen en rode bieten of een paar dikke sneden lekker stevig bruin brood.

 


download dit recept

Roemeense recepten      Gerechten uit de keuken van Roemenië

 

Plăcintă cu chiftele din carne
Taart met gehaktballetjes

Nee. We gaan hier niet staan beweren dat dit nou een echt, typisch, onvervalst, traditioneel Roemeens gerecht is. Maar het is wel een heel bijzondere taart: hartig, gevuld met gehaktballetjes en met zure room. Of het nou eten is of snoepen weet ik niet, maar als je deze taart met gehaktballetjes op tafel zet weet je zeker dat je de volgende dag niet met een halve koelkast vol kliekjes zit te kijken.
Gehaktballetjestaart. Je wordt al vrolijk als je ernaar kijkt.

Voor deze gehaktballetjestaart hebben we nodig:
300 gr. gehakt (b.v. runder- of kalfsgehakt; h.o.h., kip…)
1 ei
zout en peper
evt.: kruiden naar keuze (voor het gehakt)
150 gr. kaas
3 eieren
250 gr. zure room

De zure room kun je evt. vervangen door kwark (plattekaas) of stevige yoghurt. Lekker fris en beter voor de lijn. Om het gehakt te kruiden zou dan b.v. munt of dille lekker zijn.

150 gr. bloem
1 tl. bakpoeder
½ tl. zout

Meng het vlees met het ei en kruid het naar wens, in ieder geval met peper en zout, en verder b.v. met peterselie, tijm, dille, oregano, paprikapoeder, etc. etc.. Rol er balletjes van en zet ze even in de koelkast of laat ze (als ze erg zacht zijn) een kwartiertje opstijven in de vriezer.

Voor het deeg klop je de eieren met een garde. Schep daar de room doorheen en meng het goed. Ten slotte gaan er het bakpoeder, het zout en geleidelijk al roerend- de bloem door. Zorg dat er geen klontjes in komen.

Bekleed een springvorm met bakpapier en vet het in. Giet er het beslag in en druk er de gehaktballetjes in. Niet overdrijven: ze hoeven er niet helemaal in te verdwijnen. Rasp de kaas en strooi die eroverheen.

Zet de taart in een op 200ºC. voorverwarmde oven en bak hem in 35 tot 40 minuten gaar en goudbruin.

 


download dit recept

Roemeense recepten      Gerechten uit de keuken van Roemenië

 

Pârjoale moldoveneşti
Moldavische gehaktballen

Deze pârjoale zijn afgeplatte gehaktballen van runder- en varkensgehakt. Het gehakt wordt gemengd met in melk geweekt brood of fijn geraspte aardappel, ui en wortel. Ze worden gekruid met gelijke delen dille en peterselie.

Moldavische gehaktballen

500 gr. h.o.h. gehakt
150 gr. oud witbrood (of 1 middelgrote fijngeraspte aardappel, zie hierboven)
melk
2 eieren
1 wortel
1 kleine ui
2 tenen knoflook
1 el. gehakte bladpeterselie
1 el. gehakte dille
zout en peper
bloem

De ui, de wortel en de tenen knoflook hak je fijn. Het brood maak je klein en week je in een klein beetje melk en knijp het uit. Als je aardappel i.p.v. brood wil gebruiken, rasp hem dan op een hele fijne rasp en knijp het vocht er zoveel mogelijk uit. Meng het brood (of de aardappel) met het gehakt, de eieren, de fijngehakte ui, wortel, knoflook en peterselie en dille. Kruid het met zout en peper, kneed het een paar minuten goed door en laat het een paar uur in de koelkast rusten.

Vorm een beetje langwerpige, afgeplatte ballen van het gehaktmengsel, rol ze door de bloem en bak ze in hete olie aan beide kanten goudbruin.

Serveer de ballen op een bedje van slablaadjes met wat bijgerechten zoals een paprika- of courgettesalade, ovenaardappelen en zacuscă, knoflooksaus of mosterd.

 

Moldavische gehaktballen
download dit recept

Tsjechische recepten      Gerechten uit de keuken van Tsjechië

 

Zelné karbanátky
gehaktballen met zuurkool

Zuurkoolballen. Het is zo simpel als de naam zelf. Maar lekker. Lekker. Lekker.

Dit recept is ideaal om de restjes zuurkool van gisteren op te maken.

Voor genoeg zelné karbanátky voor 4 hebben we nodig:
3 plakjes ontbijtspek, in kleine stukjes gehakt
2 koppen gekookte zuurkool, uitgeknepen
2 kleine salamiworstjes, in kleine stukjes gesneden
zout en peper
paneermeel
2 eieren
1/4 kop bloem
olie

Bak het spek gaar en doe het bij de goed uitgeknepen zuurkool. Kruid het met peper en zout, doe er de stukjes worst bij, de eieren, en zoveel paneermeel als nodig is om er een soepel deeg van te vormen. Vorm ze tot afgeplatte ballen, rol ze door de bloem en bak ze in de olie op matige hitte. Duurt ongeveer 5 -7 minuten, afhankelijk van de grootte.

Je kunt ook rauwe zuurkool nemen, maar de smaak zal heftig zijn!

 


download dit recept