Tagarchief: spek

Hongaarse recepten       Gerechten uit de keuken van Hongarije

 

Slambuc

Slambuc is een oud gerecht uit de Hajdú-Bihar, de streek rond Debrecen, waarschijnlijk afkomstig van de veedrijvers van de Alföld, oftewel de Grote Hongaarse Laagvlakte, bij ons beter bekend als de poesta. Het gerecht wordt ook slambuc bográcsban genoemd, wat wil zeggen dat het werd gebrouwen in de bogrács, dezelfde ketel als waarin de koeherders hun fameuze goulash kookten, aan een driepoot boven een open vuur.
Een andere naam voor het gerecht is betyáros, wat struikrover betekent. In veel gevallen lagen de beide beroepsgroepen niet ver uiteen. De veedrijvers waren persoonlijk verantwoordelijk voor ieder dier dat ze voor hun opdrachtgevers hoedden. Verdween er eentje, dan moest dat uit eigen zak worden gecompenseerd. In zo’n geval was het natuurlijk een niet te missen buitenkansje als je toevallig een koe tegen het lijf liep die “afgedwaald” was van een andere kudde. Evenzogoed was een stukje onbeheerd vlees waarvan de eigenaar niet achterhaald kon worden altijd een welkome aanvulling op het dieet, want als cowboy genoot je dan wel een zeker aanzien, maar miljonair werd je er niet van. Op de dagen dat je wat minder geluk had en je je boodschappen gewoon moest afrekenen, dan nam je genoegen met een stuk spek. Daarmee maakte je deze slambuc.

slambuc

Slambuc is een eenvoudig eenpansgerecht van spek, aardappelen, pasta en wat kruiderij zoals pepers en knoflook. Eventueel kunnen er nog wat groenten aan toegevoegd worden als wortelen of paprika’s. Het recept gaat zo: in een flinke hoeveelheid vet worden blokjes gerookt spek gebakken. Dat wordt vervolgens samen met de aardappelen en de pasta gekookt in een zuinige hoeveelheid water. Dat water verdampt voor een deel en wordt voor een deel opgenomen door de pasta, zodat, wanneer alles gaar is, al het vocht is verdwenen. Het gerecht wordt zo verder gebakken, waarbij de pan steeds wordt omgeschud zodat er een min of meer samenhangende massa ontstaat die langzaam rondom bruin bakt. Neem dus een braadpan die je makkelijk kunt hanteren. Niet een van gietijzer, want dan zit je morgen te kermen bij je fysiotherapeut.

De pasta die voor slambuc wordt gebruikt heet lebbencs. Dat zijn dunne vellen pasta, zoiets als bladen lasagne, die in stukken worden gebroken. Lebbencs wordt gemaakt van eieren en bloem, en wordt gewoonlijk in reuzel gebakken voordat het gekookt wordt. Met lebbencs wordt ook een beroemde soep gemaakt, de lebbencsleves.

Voor deze Hongaarse slambuc hebben we nodig:

300 gr. gerookt spek
200 gr. reuzel (of olie)
1½ kg. aardappelen
500 gr. lebbencs (zie hierboven)
1 bol knoflook
zout

Smelt de reuzel in een grote -maar niet te zware- braadpan en bak daarin de blokjes spek goudbruin. Ondertussen schil je de aardappelen en snij je ze in dunne plakken. Die gaan bij het spek, plus genoeg water om het ongeveer 2 cm. te bedekken. Kook het op matig vuur tot de aardappelen half gaar zijn. dat kun je controleren met de achterkant van een houten lepel: als de aardappelen makkelijk breken is het goed. Doe er nu de gedroogde peper(s) en de gepelde en grof gehakte tenen knoflook bij plus nog wat zout, maar dat laatste met zuinige hand, want het spek zorgt al voor een aardige hoeveelheid. Breek de lebbencs in stukken van zo’n 5 x 5 cm. en leg ze er op, maar voorzichtig zodat het allemaal niet verkruimelt. Giet er opnieuw voldoende water bij om het 2 cm. te bedekken. Niet roeren, want dan verkruimelt de lebbencs en de aardappelen. Wat boven het water uitsteekt duw je met je lepel terug. Laat het zachtjes verder koken tot al het water door de pasta is opgezogen. Af en toe schud je met de pan heen en weer zodat het niet aankoekt, maar roeren is uit den boze.

Als het water is verdwenen schep je het geheel om met een lepel. Schraap daarbij over de bodem van de pan, zodat de aanbaksels los komen. Laat het rustig verder bakken zodat de onderkant van de massa mooi bruin kleurt, zeg 1 à 2 minuten. Neem de pan dan van het vuur en schud het op, zodat de onderkant boven komt. Het is de eerste keren misschien even hannesen, maar oefening baart kunst. En oefening krijg je genoeg, want het is de bedoeling om dit steeds te herhalen. Iedere 1 à 2 minuten neem je de pan van het vuur en schud je het spul om, zodat het aan alle kanten mooi bruin kleurt. 32 keer, zo wil de traditie, maar bruin is bruin en we gaan het niet overdrijven.

Dien je slambuc lekker heet op met een flink glas stevige rode wijn.

 

Slambuc
download dit recept

 

 

Lebbencs
Lebbencs maak je thuis eenvoudig met:

1 ei (L)
100 gr. bloem
1 snuf zout (kan evt. weggelaten worden)

Voor een zuinige 500 gr. lebbencs (zoals bovenstaand recept vraagt) neem je 400 gr. bloem, 4 grote eieren en 1 snufje zout.

Kneed van het ei en de bloem een stevig, maar soepel deeg. Afhankelijk van de grootte van de eieren zou je wat meer of minder bloem nodig kunnen hebben. Voeg de bloem dus geleidelijk toe tijdens het kneden. Dek het deeg af en laat het een half uurtje rusten. Vorm er nu kleine bollen van. Die rol je op een met bloem bestoven werkblad met je deegroller uit tot flinterdunne lappen. Laat ze drogen op een schone keukendoek. Breek of trek de gedroogde lebbencs in stukken van ongeveer 3 x 3 cm.

 

Lebbencs
download dit recept

Oostenrijkse recepten      Gerechten uit de keuken van Oostenrijk

 

Böhmische Erbsen
Boheemse erwten

Je zou verwachten dat dit recept voor Böhmische Erbsen onder de categorie Tsjechische recepten te vinden zou zijn, maar nee: in Tsjechië zijn deze Boheemse erwten ten enen male onbekend. Voor dit gerecht van erwten en spek gaan we ver terug in de tijd, naar de duistere middeleeuwen, waar we dit recept tegenkomen onder de archaïsche naam van “Ein behamysch arbaissn”, en wel in een kookboek uit de eerste helft van de 15de eeuw. Het manuscript komt uit het voormalige Dorotheer klooster te Wenen en is nu te vinden in de Österreichische Nationalbibliothek.

Dorotheerkloster Wien

Het Dorotheer klooster was een stift van de Augustijner Koorheren. Het is gesticht in 1414 door Albrecht V naast een kerk gewijd aan de heilige Dorothea, vandaar de naam. De koorheren boerden meer dan uitstekend en het klooster groeide in de loop der eeuwen uit tot een van de rijkste van Wenen. In 1786 was het feest voorbij, toen keizer Jozef II een einde maakte aan kloosterorden die zich onledig hielden met bidden en mediteren en zich niet aantoonbaar nuttig maakten voor de maatschappij. Het klooster werd gesloten, de kerk werd afgebroken en de hele boedel werd overgedaan aan het “Versatz und Fragamt”, een veilinghuis dat onder de naam “Dorotheum” tot op de dag van vandaag op dezelfde plek gevestigd is.

Maar even terug naar de Boheemse erwten, want daar waren we voor gekomen. Het recept komt er -kort door de bocht- op neer dat een pot erwten in bouillon wordt gekookt en met een stuk uitgebakken, gerookt spek op tafel wordt gezet. Daar kunnen we wel mee uit de voeten.

Böhmische Erbsen

Voor onze Böhmische Erbsen hebben we nodig:

Böhmische Erbsen 1 kg. verse erwtjes (in de peul)

Je kunt ook gedroogde erwten nemen. Neem dan 200 gr. droge erwten en laat ze een nacht weken in ruim water. De kooktijd wordt langer: 1 – 1½ uur.

Böhmische Erbsen 250 gr. gerookt spek
Böhmische Erbsen 2 uien
Böhmische Erbsen reuzel of botervet
Böhmische Erbsen runder- of kippenbouillon
Böhmische Erbsen 1 tl. honing
Böhmische Erbsen zout en peper

Verwarm een flinke lepel reuzel of botervet in een braadpan met een deksel. Snipper de uien, snij het spek in blokjes en doe ze in de pan. Laat ze heel zachtjes onder af en toe omscheppen bakken tot de uien glazig worden. Ondertussen haal je de erwtjes uit de peulen. Daar ben je wel even mee bezig.

Als de uien zacht zijn en beginnen te kleuren doe je de erwtjes en de gehakte peterselie in de pan. Schep het goed om, doe er zo veel bouillon bij dat het allemaal net niet bedekt is en breng het aan de kook. Zet het vuur op de laagste stand, roer er de honing door, kruid het met zout en peper en leg het deksel op de pan. Laat het zo heel, heel zachtjes een half uur met rust. Klaar.

 


download dit recept

Kroatische recepten      Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Tjestenina s karfiolom
Pasta met bloemkool

Een puur Mediterraans recept, deze pasta met geroosterde bloemkool. Italië ligt om de hoek, dat is wel duidelijk. In een Italiaanse versie van dit gerecht zou je misschien ansjovis verwachten in plaats van de uitgebakken spekjes.

200 gr. spek
1 grote ui
1 teen knoflook
1 Spaans pepertje
1 bloemkool
1 pak stevige pasta (penne, farfalle, e.d.)
olijfolie
zout en peper
basilicum
geroosterde pijnboompitjes

Eerst maar de bloemkool.Verwarm de oven voor op 200ºC.Snij de bloemkool in roosjes en meng ze in een kom met wat olijfolie, peper en zout. Niet te veel zout, want het spek is ook al goed zout.
Spreid de roosjes uit op een bakplaat en schuif ze in de oven. Laat ze -onder af en toe keren- roosteren tot ze mooi van kleur zijn. De randjes mogen best een beetje zwart worden, dat is onvermijdelijk.

Ondertussen snij je het spek in kleine blokjes. Bak het in een beetje olijfolie uit in een dikke pan op een laag vuurtje. Schep ze uit de pan als ze goed zijn, maar laat het vet zitten. Snipper de ui en doe hem in de pan. Eventueel nog een beetje olie toevoegen. Laat de ui heel zachtjes karameliseren in het spekvet. Als de ui mooi gekleurd is gaat de grof gehakte knoflookteen erbij. Ook even laten kleuren, maar steeds op een zacht vuurtje. Ten slotte kan het pepertje erin, in reepjes gesneden en ontdaan van de zaadlijsten. Nog 2 minuutjes heel zachtjes laten gaan. Dan doe je er het spek weer bij en laat het allemaal goed doorwarmen.

Ondertussen kook je de pasta beetgaar volgens de gebruiksaanwijzing op het pak. Zorg ervoor dat je een beetje van het kookvocht bewaard. Meng de pasta met de geroosterde bloemkool en het spek-ui-knoflook-pepermengsel. Doe er wat kookvocht bij als het allemaal te droog is naar je zin. Proef af op zout en peper. Als dat in orde is gaat het basilicum en de pijnboompitjes erdoor. Meteen serveren met een fris glaasje witte wijn.

 


download dit recept

Kroatische recepten       Gerechten uit de keuken van Kroatië

 

Gusta juha od ječma i graha
Dikke soep van gerst en bonen

Gerst is een graansoort die oorspronkelijk van ver weg komt, ze denken uit de hooglanden van Ethiopië of uit Zuid-Oost Azië, of misschien wel allebei. Wie zal het zeggen? In ieder geval zouden ze het gewas al zo’n slordige 10.000 jaar geleden zijn begonnen met cultiveren. Een verdraaid lange reis was het in ieder geval, en die reis eindigt nu in onze bonenpot.

300 gr. gerst
300 gr. witte bonen (uit een blikje)
1 ui
2 tenen knoflook
100 gr, wortelen
100 gr. knolselder
1 prei
120 gr. gerookt spek (bacon)
3 blaadjes (verse)salie
zout
olijfolie

Zet de gerst in een pannetje onder koud water en laat het een nacht weken.

Snij de knolselder en de wortelen in blokjes, de prei in ringen en hak de ui aan stukken. Verhit wat olie in een pan en doe het daar allemaal in. Laat het al roerend even goed heet worden. Dan gaat de gehakte knoflook erbij, samen met wat zout. Roer het nog maar eens goed door en laat het op een matig vuur 3-4 minuten bakken. Giet er dan een liter heet water bij, breng het aan de kook en laat het 10 minuten koken.

Pureer je soep met de staafmixer. Snij nu de spek in reepjes en doe dat bij de soep, samen met de (uitgelekte) gerst en de salieblaadjes. Breng het opnieuw aan de kook en laat het 20 minuten rustig koken.

Laat de bonen uitlekken en doe ze erbij. Kook het nog een knappe vijf minuten. Klaar. Aan tafel.

 


download dit recept

Bulgaarse recepten      Gerechten uit de keuken van Bulgarije

 

Картофени топчета – Kartofjeni toptsjeta
Aardappelkroketten met spek

Aardappelkroketjes, met spek omwikkeld en gebakken in de olie. Is dat nou echt Bulgaars? Ik weet het niet, maar het is wel echt lekker. Wat in ieder geval wel echt Bulgaars is, dat is de kwak stevige, frisse, dikke yoghurt die erbij wordt opgediend.

750 gr. bloemige aardappelen
2 eierdooiers
1 el. mosterd
1 el. stevige, volle yoghurt (of evt. zure room)
zout en peper
1 el. bloem
100 gr. bacon, in dunne plakjes

Schil de aardappelen en kook ze gaar in gezouten water. Werk ze door een aardappelpers en meng ze met de mosterd, de mayonaise, zout en peper en de twee eierdooiers. Laat het mengsel in de koelkast even opstijven.

Draai er balletjes van, haal ze lichtjes door de bloem en omwikkel ze met een plakje spek, dat je vast steekt met een prikkertje.

Bak ze in ruim olie in de koekenpan.

 


download dit recept

Roemeense recepten      Gerechten uit de keuken van Roemenië

 

Păstrăv îmbrăcat în bacon
Forel in spek

In dit zeer aantrekkelijke bbq-recept worden de forellen ingesmeerd met een mengsel van knoflook, olie en citroensap, omwikkeld met spek en gebakken op de hete gril. Even simpel als onweerstaanbaar lekker.

4 forellen
20 plakjes dun gesneden ontbijtspek (bacon)
4 teentjes knoflook
citroensap
olijfolie
zout en peper

Maak een pasta van de knoflook, de olijfolie en het citroensap. In de vijzel, of in de keukenmachine. Breng het op smaak met zout en peper. Smeer er de vissen van binnen en buiten mee in.

Omwikkel de forellen met de bacon, ongeveer 5 plakjes spek per vis, van kop tot staart. Leg ze op een hete grilplaat en laat ze lekker bakken ze tot het spek mooi bruin gekleurd is. Wel halverwege even keren natuurlijk.

Lekker met aardappeltjes, gebakken in de roomboter en bestrooid met dille.

 


download dit recept

Sloveense recepten      Gerechten uit de keuken van Slovenië

 

Frika
Aardappelkoek met spek en kaas

Tolminc is een van de bekendste Sloveense kazen. Het is een volvette harde bergkaas die gemaakt wordt van koemelk. De kaas heeft een beschermde herkomstbenaming: tolminc moet gemaakt worden in de streek van Tolmin, een stadje in de uitlopers van de Julische Alpen, bij de grens met Italië, in het dal van de rivier de Soča.
Tolminc is een ronde kaas van een 3½ tot 5 kg. met een diameter van zo’n 25 cm. en een zachte, helder gele kleur. De kaas heeft een zachte textuur en een typische, zoete en rijke smaak. De kaas wordt 2 maanden tot een jaar gerijpt bij kamertemperatuur, en hoe langer hij rijpt, hoe sterker de smaak zal worden. Als de tolminc wordt gekoeld stopt dat proces en blijft ze milder en meer neutraal van smaak.

Met deze kaas gaan we frika maken.

Frika is een eenvoudig gerecht van spek, aardappelen en kaas. In het aangrenzende Karinthië wordt een soortgelijk gerecht gegeten met eenzelfde naam, frigga, maar dan gemaakt van maïsmeel en eieren in plaats van aardappelen. In beide gevallen is het een hartverwarmend en troostrijk gerechtje voor harde werkers, stiekeme snoepers en donkere dagen.

Voor onze Sloveense frika hebben we nodig:
4 grote aardappelen
reuzel of olie
buikspek (niet gerookt)
zout
Tolminc (of een andere bergkaas)

Snij het spek in blokjes. Bak het langzaam uit in wat reuzel of olie. De aardappelen snij je in zo dun mogelijke plakjes. Zodra het vet van het spek begint te smelten gaan die erbij. Laat het allemaal rustigjes gaan tot de aardappelen zacht en goudbruin gebakken zijn.
Snij de kaas in blokjes. Als de aardappelen gaar zijn gaat er de kaas overheen. Als de kaas gesmolten is draai je de frika om als een pannenkoek, voor de zekerheid toch maar met behulp van een bord of een pannendeksel. Bak de frika ook aan de andere kant bruin.

Frika kun je eten als bijgerecht, maar ook als hoofdgerecht voldoet het prima, met een glaasje rode wijn bijvoorbeeld.

 


download dit recept

Oostenrijkse recepten      Gerechten uit de keuken van Oostenrijk

 

Specklaibchen
Spekballetjes

Specklaibchen zijn knoedels van een deeg van bloem, geraspte aardappel en ei, dat is vermengd met uitgebakken spekjes en ui. Specklaibchen zijn lekker als hoofdgerecht, bijvoorbeeld met een frisse salade en een koude kruidensaus, maar zijn ook een prima begeleider voor een stuk vlees met lekker veel saus of een stoofschotel.

Specklaibchen voor 4 personen:
Specklaibchen 100 gr. bloem
Specklaibchen 2 eieren
Specklaibchen 500 gr. aardappelen
Specklaibchen 1 snuf nootmuskaat
Specklaibchen 5 el. olie
Specklaibchen zout en peper
Specklaibchen 200 gr. gerookt spek
Specklaibchen 1 ui

Kook de aardappelen in de schil gaar. Pel ze en laat ze afkoelen.

Pel de ui en snij hem klein. Snij het spek in dobbelsteentjes. Bak het spek samen met de uien op een heel laag vuurtje in een klein beetje olie, tot de uien glazig worden en het spek wat is uitgebakken. Laat het afkoelen.

Rasp de gekookte aardappelen op een grove rasp. Kruid ze met zout, peper en nootmuskaat. Meng er de ui, de spekblokjes, de eieren en de bloem door. Kneed het tot een deeg.

Verhit de olie in een pan. Maak van de deegmassa afgeplatte balletjes en bak ze in de olie aan beide kanten mooi bruin.

Specklaibchen zijn als hoofdgerecht lekker met een salade en een koude kruidensaus, of als bijgerecht bij een stoofschotel.

 

Specklaibchen
download dit recept

Oostenrijkse recepten      Gerechten uit de keuken van Oostenrijk

 

Warmer Krautsalat
Warme koolsalade

Eigenlijk is het gestoofde zuurkool, maar dan zonder het zuur, deze warme koolsalade met karwijzaad en uitgebakken spekjes. Lekker als bijgerecht, vooral bij een stukje varkensvlees. Bedacht in Oostenrijk. Koude koolsalade, die hebben ze daar ook. Het recept daarvoor vind je hier.

Voor deze warme koolsalade hebben we nodig:
1 kg. witte kool
zout
1 el. olie
100 gr. doorregen spek
1 middelgrote ui
½ tl. gemalen karwij
1 el. azijn

Haal de buitenste bladeren van de kool, snij de kool in vieren en verwijder de stronken. De rest hak of snij je in flinterdunne reepjes. Kruid het met wat zout

Snij het spek in kleine blokjes, Die bak je in een pan met een dikke bodem in de olie tot ze hun vet verliezen en mooi gaan kleuren. In het overgebleven vet bak je de gesnipperde ui tot hij glazig wordt. Doe er de karwij bij, blus het af met de azijn en laat daar dan de fijngesneden kool in stoven, met het deksel op de pan.

Als de kool zacht is doe je hem in een schotel en bestrooi je hem met de blokjes spek. Meteen op tafel zetten, anders is het geen warme koolsalade meer.

 

Warme koolsalade
download dit recept

Oostenrijkse recepten      Gerechten uit de keuken van Oostenrijk

 

Frigga
Omelet met spek en kaas

Frigga is een oeroud gerechtje uit Karinthië, ook bekend onder de namen frigge, frikka of fricka. In het aangrenzende Slovenië wordt het frika genoemd.

Frigga is een omelet van eieren, spek en de plaatselijke kaas, Gailtaler Almkäse. Traditioneel werd het door de houthakkers en de kruidenzoekers in een pan boven een open vuurtje gebakken. Dat ging zo: eerst werd het spek gebakken in de droge pan en daarop werd de kaas gesmolten. Daar werden dan de eieren boven gebroken om ze op het hete spek en de gesmolten kaas te laten stollen. Dat werd dan direct uit de pan gegeten met brood of met stukken polenta. Wij doen het iets anders, binnen, in de keuken, en we eten niet uit de pan maar netjes van een bordje.

Frigga

Dit recept voor frigga is voor 4 porties:
6 dl. water
zout
1 klont boter
300 gr, maïsgriesmeel (polenta)
350 gr. doorregen (buik)spek
1 grote ui (200 gr.)
½ pond Gailtaler Almkäse, of Bergkäse
6 eieren

Eerst maken we de polenta. Breng in een pan het water aan de kook. Doe er een snuf zout bij en laat de boter erin oplossen. Giet het maïsmeel in een dunne straal in het kokende water. Roer het goed om en zet het vuur lager. Laat de polenta heel zachtjes doorpruttelen. Blijf steeds roeren met een houten lepel, vooral langs de randen en over de bodem. Een kwartiertje, dan zou het goed moeten zijn.

Snij het spek in kleine blokjes. Doe ze in een pan met dikke bodem en zet die op het vuur. Zodra het vet in het spek begint te smelten doe je er de gesneden ui bij. Laat het gaan tot de ui glazig is en begint te kleuren. Nu gaat de geraspte kaas erbij. Roer het goed door. Klop de eieren los in een kom. Die roer je door de frigga. Blijf roeren tot je een omelet-achtige massa krijgt. Stort het op een bord en verdeel het in vieren.

Leg op ieder bord een bergje polenta. Daarop leg je ¼ van de frigga.

De frigga kun je ook serveren met (geroosterd) brood of stukken gebakken of gegrilde polenta. Voor dat laatste stort je de polenta op een hittebestendig werkblad, b.v. een bakplaat. Strijk het glad en laat het helemaal afkoelen. De polenta zal een harde koek worden. Snij er stukken van. Die kun je tot gebruik in de koelkast bewaren. Verwarm ze voor gebruik in een lichtjes ingevette pan of onder de gril.

 

Frigga
download dit recept